Hastalıklardan korunmak daha uzun yaşamak genç kalabilmek insanların hep ilgisini çekti ve bunların beslenme ile olan ilişkileri beslenme bilimini oluşturdu Beslenme ve sağlık bilimlerindeki gelişme birçok yeni kavram ve tarzlar ortaya koyduÖzellikle de gelişmiş ülkelerde sağlıklı beslenme konusunda araştırmaların sürmesi ve neredeyse hergün beslenme bilimine ait yeni yeni öneriler açıklanması artık kafaları karıştıracak hale geldi Bunun sonucunda ise kalsiyum katkılı sütler az yağlı ürünler düşük kalorili yiyecekler enerji veren içecekler gibi birçok ürün ortaya çıktı Belki de kendi kendinize soruyorsunuz;Yeterli besleniyor muyum?Dengeli besleniyor muyum?Doğru besleniyor muyum?Yoksa bunların üçü de aynı şeyi mi ifade ediyor?Hayır bu üç kavram aynı şeyi ifade etmiyor


YETERLİ BESLENME

Yeterli beslenme; kişinin yaşamını sürdürmesi için yeteri kadar besini almasını ifade eder ama gerekenden az alırsa yetersiz beslenme olur ihtiyacından fazla alması halinde ise alınan fazla besinler yağa dönüşerek depolanır Ancak sadece yeterli beslenmek yetmezYeterli beslenirken dengeli beslenmemiz gerekirDengeli beslenmek için vücudunuzun ihtiyacı olan enerjiyi tek bir besinle değil vücudun büyümesiyenilenmesi ve çalışması için gerekli olan besin öğelerinin her birinden yeter miktarda almak gerekirBunun içinde 5 ana başlık altında toplanan her bir besin grubundan (Et grubu Süt grubu Tahıl grubu Sebze ve meyveler ile az ölçüde yağ ve şeker )1 gün içinde önerilen miktarlar kadar alınmalıdırSağlıklı bir yetişkin için yeterli ve dengeli beslenme doğru bir beslenme şeklidirAncak kişi egzersiz yapıyorsa veya sağlık problemi varsa veya aldığı bir ilacın besinle etkileşimi varsa yeterli ve dengeli beslenmesi onun doğru beslendiğini göstermezDoğru beslenme içinde bulunulan özel durumlarla yeterli ve dengeli beslenmenizin bir bütün haline gelmesidir Örneğin günlük ihtiyacınız olan tüm besin çeşitlerin yeterli ve dengeli miktarda tüketiyor olabilirsiniz ama bunları öğünlere bölmeyip tek bir öğün veya 2 öğüne sığdırarak yapıyorsanız o zaman doğru değil YANLIŞ besleniyorsunuzBu nedenle yeterli ve dengeli beslenme kuralları çerçevesinde kendinize en uygun ve doğru beslenmeyi vücudunuzu ve kendinizi tanıyarak bu konudaki uzmanlara danışarak oluşturabilirsiniz

Sağlıklı bir nesil yetişmesi ve ülkemizin hızla ilerleyen çağı yakalayabilmesi için bebeklikten itibaren yaşamın her döneminde yeterli ve dengeli beslenme sağlanmalıdır İnsanlar yetersiz beslendikleri zaman büyüyemezlersağlıklarını koruyamazlar mutlu ve başarılı bir yaşama ulaşamazlarAncak yetersiz beslenmenin yanı sıra aşırı beslenme de sağlığımızı bozabilirİhtiyaçtan fazla besin tüketimi çağımızın en önemli ve yaygın hastalıklarından olup yaşamımızı tehdit eden şişmanlık(obesite) şeker hastalığı (diyabet) ve kalp hastalığı gibi hastalıklara neden olur Özetle; hiçbir hastalığın tedavisi için mucize bir gıda yoktur sağlıklı yaşamın temeli yeterli ve dengeli beslenmedir

Yaz aylarının yaklaşması; insanların akıllarına kumsalları denizi güneşi ve o yaşam sevincini kıran çok sıkı diyetleri hatırlatmaktadır Bütün kış beslenmelerine dikkat etmeyenler iki ay sıkı rejimler uygulayarak gençlik dönemlerindeki vücutlarına sahip olacaklarını zannediyorlarsa yanılıyorlar Arzu edilen vücuda ve sağlığa kavuşmak isteniyorsa beslenme alışkanlıklarının yanında egzersizi ihmal etmemeleri gereklidir Herkes şu soruyu kendine sormaktadır: Hayat boyu diyet yapabilir miyim? Hiç kimse hayat boyu diyet yapamaz ama doğru beslenme alışkanlığıyla sağlıklı yaşama kavuşulabilir Vücudunuzdaki fazla yağı atmak için egzersizle beraber sağlığınız ön planda olarak hazırlanacak beslenme programını takip ederek istediğiniz sonucu alabilirsiniz Bu aşamadan sonra daha rahat ama bilinçli beslenme ve egzersiz programına devam edebilirsiniz
Doğru beslenme aşağıdaki maddeleri uygulamakla mümkün olabilir:
• Hormonal sistemin doğru çalışmasını sağladığı için gerçek mutluluğu sizinle tanıştırır
• Yemek yemekten korkmayın yemek yemeyerek metabolizmanızın yüzde 35 az çalışmasını sağlarsınız Miktar; besin dengesi ve yemek yeme zamanı büyük önem taşır
• Öğün atlayarak aç kalmayın ana öğünlerin arasında acıkıyorsanız ara öğünlerle bastırın
• Çok fazla yemek yiyerek beyninizde tokluk hissinin oluşmasına izin vermeyin
• Canınızın istediği gıda maddesini ölçülü olarak tüketebilirsiniz
• Günde iki parmak büyüklüğünde çikolata yiyebilirsiniz
• Tatlı ihtiyaçlarınızı saat 1500'e kadar dengeli bir biçimde karşılamaya çalışın Sütlü tatlıları tercih edin Meyveler de tatlı ihtiyacını rahatlıkla karşılar
• Karbonhidratlardan (ekmek makarna pilav vs) kaçmaya çalışmayın ölçülü ve dengeli olarak yiyebilirsiniz
• Proteinleri (et süt kuru baklagiller vs) yemeye çalışın hiçbir gıda maddesi vücutta yağ yakımını sağlamaz
• Bol su için kahve diyet içecekler alkol vücudun su ihtiyacını karşılamaz
• Gıda maddelerinden alacağımız yağlar vücudunuz için büyük önem taşır Yalnız tüketilecek yağın miktarı ve cinsi önemlidir
• Çok yiyerek egzersiz yapmayarak fazla alkol alarak vücudunuza psikolojinize ve metabolizmanıza taşıdığınız olumsuz faktörleri düşünerek alışkanlıklarınızı değiştirmeye çalışın Doğru dengeli ve düzenli yemek yiyin Mutluluk sizin elinizde
Besin Grupları
İnsanın beslenmesi için gerekli olan enerji protein karbonhidrat vitamin ve minarellerin yeterli miktarlarda alınması gerekmektedirYiyeceklerimiz besleyici değerleri açısından 5 grupta toplanır


1 Grup: Ettavukbalıksakatatyumurtakurubaklagiller
Bu gruptaki besinler protein demir çinko ve B vitaminlerinden zengindirler Ayrıca enerjide verirler1 günde bu grup besinlerin bir veya birkaçından karışık olarak 2 -3 porsiyon yenilmelidir Fazla tüketildiğinde kolesterol gut hipertansiyon vb sağlık sorunlarını ortaya çıkartabilir

2 Grup: Sütyoğurtpeynirvb
Bu grup kemiklerimiz ve dişlerimizin sağlığı için gerekli olan kalsiyumdan zengindir Ayrıca temel besin öğelerimizden protein karbonhidrat ile vitaminler açısından A ve B vitaminlerinin bir çoğu için de iyi kaynak sayılırBu gruptan günde 1-3 porsiyon yenilmesi önerilmektedir

3 Grup: Sebze ve meyveler
C vitaminini bazı mineraller ve posa ihtiyacımızı bu grup besinlerden karşılarızKış ve yaz meyve ve sebzelerinin hepsi bu gruba dahildir
Yeşil yapraklı sebzeler C vitamininin yanı sıra A ve B vitaminlerindenhavuç A vitamininden zengindir Bu gruptaki yiyeceklerden günde3-5 porsiyon tüketmek gerekmektedir
Mevsiminde doğal olarak yetişen meyve ve sebzeler özelikle tercih edilmelidir
Özellikle yaz aylarında likopen ve A vitamininden zengin olan domates ve kış aylarında da portakal ve mandalina tüketimine özen gösterilmelidir

4 Grup: Tahıllarekmekmakarnapirinçbulgurçorbalarunlu mamuller
Bu grup besinler temel enerji kaynağımız olarak günlük beslenmemizde yerini almaktadırAyrıca B1 vitamini ve bitkisel proteinlerin kaynağı olarak kullanılmaktadırlar
Genel olarak yetişkin bir kişi için her öğünde 2 dilim ekmek veya günlük 6-11 porsiyon tahıl grubu gıda tüketimi yeterli olmaktadır
Enerji ihtiyacı yüksek olan işçi sporcu vb fiziksel aktivitesi yüksek olan bireylerde bu miktarlar aktivitenin durumuna göre arttırılabilir
Şşmanlık sorunu olan fiziksel aktivitesi sınırlı ve sedanter yaşama sahip veya yaşlı bireylerde ekmek veya tahıl grubu diğer besinlerden 1 porsiyon tüketmek şişmanlık sorununu ortadan kaldırmak adına kullanılabilir

5 Grup: Yağlarşekersalça-sosve baharatlar
Lezzet vermek amacıyla kullanılan yiyecek grubudur Yağlarlezzet verici olarak kullanılan yüksek enerji veren ve dikkatli tüketilmesi gereken yiyeceklerdir
Yağların şekerlerin ve özelikle hazır sos veya lezzet arttırıcıların fazla kullanılması fazla alınması çeşitli sağlık sorunlarına ve özellikle şişmanlığa kolesterolün yükselmesine diş çürüklerine şeker hastalığına neden olabilmektedir

DENGELİ VE YETERLİ BESLENME açısından günlük besin tüketiminde değişik besin gruplarının bir arada ve yeterli miktarlarda alınması sağlığın korunması açısından son derece önemlidir