İlkyardımlar

Sagliksal · 10-11-2008, 09:52 AM

SOLUNUM SİSTEMİ
Vücudu oluşturan tüm hücreler yaşamlarını sürdürmek için bir dizi kimyasal işlemler yaparlar

bu işlemlere BOLİZMA denilmektedir. bolik işlemler esnasında her hücre oksijen ve glikoz kullanır; karbondioksit ile diğer atık maddeleri üretir:
( Glikoz ) C6H1206 + 6 O2 ®6 CO2 + 6 H2O + Enerji
Görüldüğü gibi kimyasal işlemlerin olabilmesi için oksijene gereksinim vardır. Ayrıca hayati organlara ( kalp

beyin gibi ) birkaç dakika oksijen gitmediği takdirde hücrelerde hasar oluşmaktadır.
Soluduğumuz hava normalde % 21 oksijen

% 78 azot

% 1 oranında diğer gazları içermektedir. Biz soluduğumuz havada bulunan % 21 oranındaki oksijenin sadece % 5-6 sını kullanırız.
Oksijen yokluğunda görülebilecek sorunlar:
0 -1.dakikada kardiyak hassasiyet ( aritmi vb.)
1 -4. “ beyinde hasara eğilim
4 -6. “ beyin hasarı başlar
6 -10. “ beyin hasarı artar
10 + “ geri dönüşsüz beyin hasarı
Oksijenin atmosferden alınıp hücrelere iletilmesi iki sistemin iyi çalışmasına bağlıdır; 1- solunum sistemi

2- dolaşım sistemi dolaşım)

Solunum yolu

solunum

dolaşım veya kalp fonksiyonlarında oluşabilecek herhangi bir bozukluk beyin hasarı veya ölümle sonuçlanabilir.
SOLUNUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Normalde solunum kendiliğinden

sessiz

ağrısız

kolaylıkla gerçekleşir. Solunum sayısı değişmekle beraber genellikle erişkinde 15-20 kez/dk

çocukta 20-30 kez/dk

bebekte 30-40 kez/dk arasındadır

normal solunum yüzeysel veya derin değildir.
SolunumBAK-DİNLE-HİSSETyöntemiyle saptanır. Bak

göğüs kafesi kalkıyor iniyor mu ? Dinle

soluk sesi duyuluyor mu ? Hisset

soluk yanağa geliyor mu ? Bu soruların yanıtları olumsuzsa ya da ağza burna ayna veya cam tutulduğunda buharlaşma olmuyorsa solunum yok demektir. Solunum durduğunda dokular oksijenlenemeyeceği için dudaklar ve tırnaklar siyanotiktir (morarmıştır).
SOLUNUM İLE İLGİLİ SORUNLAR VE OLASI NEDENLERİ:
Solunum hızlı ve yüzeysel ise

nedeni : egzersiz

koşma

ateşli hastalıklar

şok

zehirlenme vb. olabilir.
Solunum derin zorlanarak kesik kesik ise

nedeni : solunum yolu kısmen tıkalı ya da akciğer sorunu olabilir.
Kişi konuşamıyor öksüremiyor ve refleks olarak iki eliyle boğazını tutuyorsa

nedeni:soluk yolu yabancı cisimle tıkanmıştır. Bir süre sonrada bilinç kaybı gelişir.

SUNİ SOLUNUM
Bir kazazedenin yanına varıldığında ilk önce ABC kontrol edilerek sürekliliği sağlanmalıdır.
A ( Airway ) : Soluk yolunun açıklığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.
B ( Breathing ): Solunumun varlığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.
C(Circulation)olaşımın (nabzın varlığının) saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.
A ( Airway )

soluk yolunun açıklığının saptanması ve sürdürülmesi:
Bilinçsiz ya da yerde yatan bir kişiye rastlandığında

öncelikle kişi omuzlarından hafifçe sarsılarak “iyi misiniz ? “ sorusu sorulmalıdır. Yanıt alınamıyorsa

hemen baş-çene yöntemiyle baş geriye yatırılır.
Başa pozisyon verme nedeni : Bilinci kapanan kişilerde kaslar gevşer; kökü alt çeneye bağlı bir kas olan dil

geriye kayarak soluk yolunu tıkayabilir. Baş geriye yatırıldığında çene yukarı kalkar

bu esnada ona bağlı olan dil de yükselir ve soluk yolu açılır.
BAŞ-ÇENE POZİSYONU: Baş

bir el ile alından desteklenirken diğer elin parmakları ile de çeneden desteklenerek

nazikçe

iyice geriye doğru yatırılır. Böylece soluk yolunun açılması sağlanır . Bu pozisyon

kazazedenin boyun omurlarında zedelenme olasılığı olsun ya da olmasın uygulanabilir.
B ( Breathing )

solunumun varlığının saptanması ve sürdürülmesi:
Soluk yolunun açıklığı sağlandıktan sonra

bak-dinle-hissetile 10 saniye(yi geçmeyecek şekilde) solunum değerlendirilir. Kişinin solunumu yoksa

hemen suni solunuma başlanılmalıdır. Önce

her biri bir saniye sürecek şekilde

iki kurtarıcı soluk verilir. Her soluk verildiğinde göğüs kafesinin yükselişi; soluğun ardından ise

soluk veren başını kaldırır

solunumun geri çıkışını/göğüs kafesinin inişini izler. Verilecek soluk miktarı göğüs kafesini yükseltecek kadar olmalıdır. Çok fazla ve güçlü soluk vermenin yararlı olmadığı tespit edilmiştir. O nedenle

bir saniye sürecek şekilde aldığınız nefesi (balon üfler gibi) verin.
C (Circulation)

dolaşımın (nabzın varlığının) saptanması ve sürdürülmesi: *
Nabza bakılmadan hemen göğse bası ve suni solunum şeklinde TYD uygulanır (2005 kurallarından önce nabza bakılırken sağlık personeli dışındaki kişilerin bakması artık önerilmiyor).
* Bu konu ayrıntılı olarak dolaşım konusunda anlatılacaktır.
KOMA YATIŞI / POZİSYONU: Soluk yolu açık

solunumu ve dolaşımı olan kişide

kusma veya kanama ( ya da olasılığı) varsa baş yana çevrilir. Boyun omurlarında zedelenme varsa

kişi yan çevrilir. Böylece dilin geriye kayması

kusmuk ya da kanamanın soluk yolunu tıkaması önlenmiş ve soluk yolunun sürekliliği sağlanmış olur.
Suni solunum

solunumu olmayan kişinin yapay olarak solutulmasıdır. Kişinin başına pozisyon verildikten sonra ( baş-çene)

alından elin baş ve işaret parmaklarıyla burun kanatları sıkıştırılır

diğer elin üç parmağı çeneyi desteklerken; nefes alınır

hastanın ağzı iyice kavranır ve nefes üflenir(balon şişirir gibi). Elinizin altında varsa soluturken koruyucu kullanmanızda yarar var

son yıllarda anahtarlık şeklinde satılmaktadır..
Suni solunum üç yoldan gerçekleştirilebilir: 1-Ağızdan ağza

2-Ağızdan burna

3-Ağızdan ağza ve burna.
Ağızdan ağza suni solunum

genellikle en çok tercih edilen yoldur. Kişinin ağzı iyice kavranmalıdır ve burun delikleri iyice kapatılmalıdır ki etkili olsun.
Ağızdan burna suni solunum

kişinin ağzı sıkıca kapatılmalıdır. Önerildiği durumlar:
- Hastanın ağzını açmak mümkün değilse

- Yüzdeki ciddi yaralanma nedeniyle ağızdan soluk verilemiyorsa

- Hastanın dişleri yoksa ve bu nedenle soluk verirken ağız kavranarak kapatılamıyorsa ve verilen hava dışarı kaçıyorsa

- Sizin tercihinizse.
Ağızdan ağza ve burna suni solunum

ağız - burun mesafesinin kısa olması nedeniyle bebeklerde uygulanır.

YABANCI CİSİM TIKANMALARI

Yabancı cisim tıkanmaları

genellikle birşey yerken veya içerken gülme ya da ani hareket etme sonucu ortaya çıkabileceği gibi

çocukların oyun oynarken cisimleri ağız ve burunlarına sokmaları sonucunda da görülebilmektedir.
** Tıkanma nedeniyle kişi öksürüyorsa hiçbir girişim yapılmadan gözlenir. Ta ki aşağıdaki belirtiler görülene kadar :
** Kişi konuşamıyor öksüremiyor iki eli ile boğazını kavramışve panik halinde ise

siyanotik görünümün yanı sıra aşırı zorlanarak nefes almaya çalışıyorsa

hemen müdahale edilmesi gerekir. Eğer kısa sürede müdahale edilmezse bilinç kaybı ve ölüm meydana gelebilir.
Yabancı cismi çıkarmak üzere uygulanan yönteme Heimlich ( Subdiyafragmatik -

batından itme ) manevrası denilmektedir.

ERİŞKİNDE VE ÇOCUKLARDA YABANCI CİSİM TIKANMALARINDA MÜDAHALE AŞAMALARI
Bu aşamalar bir yaşın üstündeki çocuklardan itibaren her yaş grubuna uygulanabilir:
1. Eğer kişide hafif soluk yolu tıkanması bulguları varsa
ØÖksürmeye devam etmesi için kişi teşvik edilir başka bir şey yapılmaz.
2. Eğer kişide şiddetli soluk yolu tıkanması bulguları varsa ve kişinin bilinci açıksa;
ØSırtına beş kez aşağıda anlatıldığı şekilde vurun
F Tıkanan kişinin hafifçe sırtına doğru olacak şekilde yanında durun
F Bir elinizle kişinin göğsünden desteklerken kişinin mümkün olduğunca öne doğru eğilmesini söyleyin ki tıkanmaya neden olan yabancı cisim bu şekilde soluk yolundan aşağı gitmek yerine ağza doğru hareket etsin
F Diğer elinizi topuk kısmıyla kürek kemiklerinin arasından 5 kez sert şekilde vurun
ØYabancı cisim tıkanması bu 5 darbenin her birinin etkisiyle açılmış mı kontrol edin. Sert vuruşların amacı beş sayıdan ziyade tıkanmayı açmaktır
ØEğer sırttan vurulan beş darbe ile yabancı cismi çıkarma çabaları başarılı olamamışsa aşağıda belirtildiği şekilde beş kere “karından itme” uygulayın:
F Tıkanan kişinin arkasına geçerek kollarınız (kişinin) üst karın bölgesine(ÇN:göbek çukurunun yukarısına) gelecek şekilde kişiyi sarmalayın
F Kişinin öne doğru eğilmesini sağlayın
F Yumruk haline getirdiğiniz bir elinizi göbek çukuru ile ksifoid çıkıntı arasındaki boşluğunortasına yerleştirin
F Diğer elinizle önceki koyduğunuz elinizi kenetleyerek; içe ve yukarı doğru sert darbeler uygulayın
F Beş kere tekrarlayın
ØTıkanma halen açılmadıysa beş kez sırttan vurma ve beş kez karından itme şeklinde devam edin
3. Tıkanan kişinin herhangi bir anda bilinci kapanırsa:
ØBilinci kapanan kişiyi destekleyerek yere yatırın
ØHemen 112 yi arayın
ØTYD ne başlayın (bölüm 5b deki erişkin TYD basamaklarına göre)

Yabancı Cisim Tıkanması ile Oluşan Hafif Soluk Yolu Tıkanmaları
Öksürme yüksek ve sürekli bir basınç oluşturarak yabancı cismi dışarı atmaya çalışır. Öksüren kişilere uygulanacak sırttan vurma karından itme ve göğüs basısı; ciddi sorunlara yol açabilecek olasılıklardır ve hatta soluk yolu tıkanmasının daha kötüleşmesine neden olabilirler. O nedenle bu uygulamalar şiddetli soluk yolu tıkanmalarına saklanmalıdır. Hafif tıkanmalarda kişi göz önünde tutulmalı tıkanıklık geçene ya da şiddetli soluk yolu tıkanması oluşana kadar.
Yabancı Cisim Tıkanması ile Oluşan Şiddetli Soluk Yolu Tıkanmaları
Tıkanma sonucu boğulmalarla ilgili klinik veriler çoğunlukla geriye dönük ve fıkra/kısa hikayeler niteliğindedir. Bilinci açık erişkinlerle 1 yaşın üstündeki çocuklarda oluşan tam YCT ile ilgili vaka kayıtları sırttan vurmanın karından itmenin ve göğse bastırmanın ne kadar etkili olduğunu göstermektedir. Aşağı yukarı olguların % 50 sinde tek yöntem kullanılarak soluk yolu açılamamıştır. Oysa sırttan vurma karından itme ve göğüsten itme uygulamaları birlikte kullanıldığında daha başarılı olunmuştur. Anestezistlerin gönüllü olarak gerçekleştirdikleri iki (prospektif) araştırma ile kadavralar üzerinde yapılan araştırmalarda; yapılan kıyaslamada göğüsten itmede karından itmeye göre soluk yolunda daha yüksek basınç oluştuğu saptanmıştır.
Göğüsten itme ile göğse bası aynı gibi olsalar da; YCT nedeniyle bilincinin kapandığı bilinen ya da YCT nedeniyle kapandığından şüphelenilen kişilere TYD başlanmasının gereği kurtarıcılara öğretilmelidir. TYD esnasında soluk yolunu açarken yabancı cismin çıkma olasılığı nedeniyle her seferinde kişinin ağız içi zaman kaybına fırsat vermeden kontrol edilmelidir.
Tıkanma şüphesi olmayan bilinç kapanmalarında ve kalp durmalarında TYD uygulanırken ağız içini alışkanlı haline getirip kontrol etmek gereksizdir.

Heimlich manevrasını kişi kendi kendine de uygulayabilir; bir sandalyenin arkalığına göbeğin üstündeki boşluktan abanarak yabancı cisim çıkarılabilir.
İleri dönemhamilelerdeheimlich manevrası göğüs kemiğinin alt yarısına ( kalp masajı yapılan kısma ) uygulanır.
** Bebeklerde(1 yaşın altında) karaciğeri yaralayabileceği için heimlich manevrası önerilmemektedir.
Bebeklerde yabancı cismi çıkarmak üzere bebeği önkolunuza yüzüstü yatırıp elinizle çenesinden kavrayın; kolunuzu üstbacağa dayayın bebeğin başı aşağı doğru olacak şekilde (yerçekimini sağlamak üzere bakınız:şekil) tutup kürek kemiklerinin ortasından diğer elinizin topuk kısmıyla 5 kere sert ve hızlı darbeler vurun. Sonra Vurduğunuz el ile bebeğin başını kavrayıp kolunuzu bebeğin sırtına dayayıp (sandviç gibi görünecek) bebek o kol üzerene sırt üstü yatırılır ve göğüs basısında olduğu gibi 5 kere bası yapılır. Yabancı cisim çıkana bilinci kaybolana yardım gelene kadar 5 sırt 5 göğüs basısı olarak devam edilir.

10-11-2008, 09:52 AM	#1 (permalink)
Sagliksal Administrator Üyelik tarihi: Apr 2008 Mesajlar: 5.820	İlkyardımlar SOLUNUM SİSTEMİ Vücudu oluşturan tüm hücreler yaşamlarını sürdürmek için bir dizi kimyasal işlemler yaparlar bu işlemlere BOLİZMA denilmektedir. bolik işlemler esnasında her hücre oksijen ve glikoz kullanır; karbondioksit ile diğer atık maddeleri üretir: ( Glikoz ) C6H1206 + 6 O2 ®6 CO2 + 6 H2O + Enerji Görüldüğü gibi kimyasal işlemlerin olabilmesi için oksijene gereksinim vardır. Ayrıca hayati organlara ( kalp beyin gibi ) birkaç dakika oksijen gitmediği takdirde hücrelerde hasar oluşmaktadır. Soluduğumuz hava normalde % 21 oksijen % 78 azot % 1 oranında diğer gazları içermektedir. Biz soluduğumuz havada bulunan % 21 oranındaki oksijenin sadece % 5-6 sını kullanırız. Oksijen yokluğunda görülebilecek sorunlar: 0 -1.dakikada kardiyak hassasiyet ( aritmi vb.) 1 -4. “ beyinde hasara eğilim 4 -6. “ beyin hasarı başlar 6 -10. “ beyin hasarı artar 10 + “ geri dönüşsüz beyin hasarı Oksijenin atmosferden alınıp hücrelere iletilmesi iki sistemin iyi çalışmasına bağlıdır; 1- solunum sistemi 2- dolaşım sistemi dolaşım) Solunum yolu solunum dolaşım veya kalp fonksiyonlarında oluşabilecek herhangi bir bozukluk beyin hasarı veya ölümle sonuçlanabilir. SOLUNUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ: Normalde solunum kendiliğinden sessiz ağrısız kolaylıkla gerçekleşir. Solunum sayısı değişmekle beraber genellikle erişkinde 15-20 kez/dk çocukta 20-30 kez/dk bebekte 30-40 kez/dk arasındadır normal solunum yüzeysel veya derin değildir. SolunumBAK-DİNLE-HİSSETyöntemiyle saptanır. Bak göğüs kafesi kalkıyor iniyor mu ? Dinle soluk sesi duyuluyor mu ? Hisset soluk yanağa geliyor mu ? Bu soruların yanıtları olumsuzsa ya da ağza burna ayna veya cam tutulduğunda buharlaşma olmuyorsa solunum yok demektir. Solunum durduğunda dokular oksijenlenemeyeceği için dudaklar ve tırnaklar siyanotiktir (morarmıştır). SOLUNUM İLE İLGİLİ SORUNLAR VE OLASI NEDENLERİ: Solunum hızlı ve yüzeysel ise nedeni : egzersiz koşma ateşli hastalıklar şok zehirlenme vb. olabilir. Solunum derin zorlanarak kesik kesik isenedeni : solunum yolu kısmen tıkalı ya da akciğer sorunu olabilir. Kişi konuşamıyor öksüremiyor ve refleks olarak iki eliyle boğazını tutuyorsa nedeni:soluk yolu yabancı cisimle tıkanmıştır. Bir süre sonrada bilinç kaybı gelişir. SUNİ SOLUNUM Bir kazazedenin yanına varıldığında ilk önce ABC kontrol edilerek sürekliliği sağlanmalıdır. A ( Airway ) : Soluk yolunun açıklığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır. B ( Breathing ): Solunumun varlığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır. C(Circulation)olaşımın (nabzın varlığının) saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır. A ( Airway ) soluk yolunun açıklığının saptanması ve sürdürülmesi: Bilinçsiz ya da yerde yatan bir kişiye rastlandığında öncelikle kişi omuzlarından hafifçe sarsılarak “iyi misiniz ? “ sorusu sorulmalıdır. Yanıt alınamıyorsa hemen baş-çene yöntemiyle baş geriye yatırılır. Başa pozisyon verme nedeni : Bilinci kapanan kişilerde kaslar gevşer; kökü alt çeneye bağlı bir kas olan dil geriye kayarak soluk yolunu tıkayabilir. Baş geriye yatırıldığında çene yukarı kalkar bu esnada ona bağlı olan dil de yükselir ve soluk yolu açılır. BAŞ-ÇENE POZİSYONU: Baş bir el ile alından desteklenirken diğer elin parmakları ile de çeneden desteklenerek nazikçe iyice geriye doğru yatırılır. Böylece soluk yolunun açılması sağlanır . Bu pozisyon kazazedenin boyun omurlarında zedelenme olasılığı olsun ya da olmasın uygulanabilir. B ( Breathing ) solunumun varlığının saptanması ve sürdürülmesi: Soluk yolunun açıklığı sağlandıktan sonra bak-dinle-hissetile 10 saniye(yi geçmeyecek şekilde) solunum değerlendirilir. Kişinin solunumu yoksa hemen suni solunuma başlanılmalıdır. Önce her biri bir saniye sürecek şekilde iki kurtarıcı soluk verilir. Her soluk verildiğinde göğüs kafesinin yükselişi; soluğun ardından ise soluk veren başını kaldırır solunumun geri çıkışını/göğüs kafesinin inişini izler. Verilecek soluk miktarı göğüs kafesini yükseltecek kadar olmalıdır. Çok fazla ve güçlü soluk vermenin yararlı olmadığı tespit edilmiştir. O nedenle bir saniye sürecek şekilde aldığınız nefesi (balon üfler gibi) verin. C (Circulation)dolaşımın (nabzın varlığının) saptanması ve sürdürülmesi: * Nabza bakılmadan hemen göğse bası ve suni solunum şeklinde TYD uygulanır (2005 kurallarından önce nabza bakılırken sağlık personeli dışındaki kişilerin bakması artık önerilmiyor). * Bu konu ayrıntılı olarak dolaşım konusunda anlatılacaktır. KOMA YATIŞI / POZİSYONU: Soluk yolu açık solunumu ve dolaşımı olan kişide kusma veya kanama ( ya da olasılığı) varsa baş yana çevrilir. Boyun omurlarında zedelenme varsa kişi yan çevrilir. Böylece dilin geriye kayması kusmuk ya da kanamanın soluk yolunu tıkaması önlenmiş ve soluk yolunun sürekliliği sağlanmış olur. Suni solunum solunumu olmayan kişinin yapay olarak solutulmasıdır. Kişinin başına pozisyon verildikten sonra ( baş-çene) alından elin baş ve işaret parmaklarıyla burun kanatları sıkıştırılır diğer elin üç parmağı çeneyi desteklerken; nefes alınır hastanın ağzı iyice kavranır ve nefes üflenir(balon şişirir gibi). Elinizin altında varsa soluturken koruyucu kullanmanızda yarar var son yıllarda anahtarlık şeklinde satılmaktadır.. Suni solunum üç yoldan gerçekleştirilebilir: 1-Ağızdan ağza 2-Ağızdan burna 3-Ağızdan ağza ve burna. Ağızdan ağza suni solunumgenellikle en çok tercih edilen yoldur. Kişinin ağzı iyice kavranmalıdır ve burun delikleri iyice kapatılmalıdır ki etkili olsun. Ağızdan burna suni solunumkişinin ağzı sıkıca kapatılmalıdır. Önerildiği durumlar: - Hastanın ağzını açmak mümkün değilse - Yüzdeki ciddi yaralanma nedeniyle ağızdan soluk verilemiyorsa - Hastanın dişleri yoksa ve bu nedenle soluk verirken ağız kavranarak kapatılamıyorsa ve verilen hava dışarı kaçıyorsa - Sizin tercihinizse. Ağızdan ağza ve burna suni solunum ağız - burun mesafesinin kısa olması nedeniyle bebeklerde uygulanır. YABANCI CİSİM TIKANMALARI Yabancı cisim tıkanmaları genellikle birşey yerken veya içerken gülme ya da ani hareket etme sonucu ortaya çıkabileceği gibi çocukların oyun oynarken cisimleri ağız ve burunlarına sokmaları sonucunda da görülebilmektedir. Tıkanma nedeniyle kişi öksürüyorsa hiçbir girişim yapılmadan gözlenir. Ta ki aşağıdaki belirtiler görülene kadar : Kişi konuşamıyor öksüremiyor iki eli ile boğazını kavramışve panik halinde ise siyanotik görünümün yanı sıra aşırı zorlanarak nefes almaya çalışıyorsa hemen müdahale edilmesi gerekir. Eğer kısa sürede müdahale edilmezse bilinç kaybı ve ölüm meydana gelebilir. Yabancı cismi çıkarmak üzere uygulanan yönteme Heimlich ( Subdiyafragmatik - batından itme ) manevrası denilmektedir. ERİŞKİNDE VE ÇOCUKLARDA YABANCI CİSİM TIKANMALARINDA MÜDAHALE AŞAMALARI Bu aşamalar bir yaşın üstündeki çocuklardan itibaren her yaş grubuna uygulanabilir: 1. Eğer kişide hafif soluk yolu tıkanması bulguları varsa ØÖksürmeye devam etmesi için kişi teşvik edilir başka bir şey yapılmaz. 2. Eğer kişide şiddetli soluk yolu tıkanması bulguları varsa ve kişinin bilinci açıksa; ØSırtına beş kez aşağıda anlatıldığı şekilde vurun F Tıkanan kişinin hafifçe sırtına doğru olacak şekilde yanında durun F Bir elinizle kişinin göğsünden desteklerken kişinin mümkün olduğunca öne doğru eğilmesini söyleyin ki tıkanmaya neden olan yabancı cisim bu şekilde soluk yolundan aşağı gitmek yerine ağza doğru hareket etsin F Diğer elinizi topuk kısmıyla kürek kemiklerinin arasından 5 kez sert şekilde vurun ØYabancı cisim tıkanması bu 5 darbenin her birinin etkisiyle açılmış mı kontrol edin. Sert vuruşların amacı beş sayıdan ziyade tıkanmayı açmaktır ØEğer sırttan vurulan beş darbe ile yabancı cismi çıkarma çabaları başarılı olamamışsa aşağıda belirtildiği şekilde beş kere “karından itme” uygulayın: F Tıkanan kişinin arkasına geçerek kollarınız (kişinin) üst karın bölgesine(ÇN:göbek çukurunun yukarısına) gelecek şekilde kişiyi sarmalayın F Kişinin öne doğru eğilmesini sağlayın F Yumruk haline getirdiğiniz bir elinizi göbek çukuru ile ksifoid çıkıntı arasındaki boşluğunortasına yerleştirin F Diğer elinizle önceki koyduğunuz elinizi kenetleyerek; içe ve yukarı doğru sert darbeler uygulayın F Beş kere tekrarlayın ØTıkanma halen açılmadıysa beş kez sırttan vurma ve beş kez karından itme şeklinde devam edin 3. Tıkanan kişinin herhangi bir anda bilinci kapanırsa: ØBilinci kapanan kişiyi destekleyerek yere yatırın ØHemen 112 yi arayın ØTYD ne başlayın (bölüm 5b deki erişkin TYD basamaklarına göre) Yabancı Cisim Tıkanması ile Oluşan Hafif Soluk Yolu Tıkanmaları Öksürme yüksek ve sürekli bir basınç oluşturarak yabancı cismi dışarı atmaya çalışır. Öksüren kişilere uygulanacak sırttan vurma karından itme ve göğüs basısı; ciddi sorunlara yol açabilecek olasılıklardır ve hatta soluk yolu tıkanmasının daha kötüleşmesine neden olabilirler. O nedenle bu uygulamalar şiddetli soluk yolu tıkanmalarına saklanmalıdır. Hafif tıkanmalarda kişi göz önünde tutulmalı tıkanıklık geçene ya da şiddetli soluk yolu tıkanması oluşana kadar. Yabancı Cisim Tıkanması ile Oluşan Şiddetli Soluk Yolu Tıkanmaları Tıkanma sonucu boğulmalarla ilgili klinik veriler çoğunlukla geriye dönük ve fıkra/kısa hikayeler niteliğindedir. Bilinci açık erişkinlerle 1 yaşın üstündeki çocuklarda oluşan tam YCT ile ilgili vaka kayıtları sırttan vurmanın karından itmenin ve göğse bastırmanın ne kadar etkili olduğunu göstermektedir. Aşağı yukarı olguların % 50 sinde tek yöntem kullanılarak soluk yolu açılamamıştır. Oysa sırttan vurma karından itme ve göğüsten itme uygulamaları birlikte kullanıldığında daha başarılı olunmuştur. Anestezistlerin gönüllü olarak gerçekleştirdikleri iki (prospektif) araştırma ile kadavralar üzerinde yapılan araştırmalarda; yapılan kıyaslamada göğüsten itmede karından itmeye göre soluk yolunda daha yüksek basınç oluştuğu saptanmıştır. Göğüsten itme ile göğse bası aynı gibi olsalar da; YCT nedeniyle bilincinin kapandığı bilinen ya da YCT nedeniyle kapandığından şüphelenilen kişilere TYD başlanmasının gereği kurtarıcılara öğretilmelidir. TYD esnasında soluk yolunu açarken yabancı cismin çıkma olasılığı nedeniyle her seferinde kişinin ağız içi zaman kaybına fırsat vermeden kontrol edilmelidir. Tıkanma şüphesi olmayan bilinç kapanmalarında ve kalp durmalarında TYD uygulanırken ağız içini alışkanlı haline getirip kontrol etmek gereksizdir. Heimlich manevrasını kişi kendi kendine de uygulayabilir; bir sandalyenin arkalığına göbeğin üstündeki boşluktan abanarak yabancı cisim çıkarılabilir. İleri dönemhamilelerdeheimlich manevrası göğüs kemiğinin alt yarısına ( kalp masajı yapılan kısma ) uygulanır. ** Bebeklerde(1 yaşın altında) karaciğeri yaralayabileceği için heimlich manevrası önerilmemektedir. Bebeklerde yabancı cismi çıkarmak üzere bebeği önkolunuza yüzüstü yatırıp elinizle çenesinden kavrayın; kolunuzu üstbacağa dayayın bebeğin başı aşağı doğru olacak şekilde (yerçekimini sağlamak üzere bakınız:şekil) tutup kürek kemiklerinin ortasından diğer elinizin topuk kısmıyla 5 kere sert ve hızlı darbeler vurun. Sonra Vurduğunuz el ile bebeğin başını kavrayıp kolunuzu bebeğin sırtına dayayıp (sandviç gibi görünecek) bebek o kol üzerene sırt üstü yatırılır ve göğüs basısında olduğu gibi 5 kere bası yapılır. Yabancı cisim çıkana bilinci kaybolana yardım gelene kadar 5 sırt 5 göğüs basısı olarak devam edilir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)