Doğum Kontrolü- İğneler

[/b]

Üreme
çağında ve cinsel yönden aktif olan her
kadının en büyük korkularından birisi de
istemeden gebe kalmaktır. Böyle bir durumda ya
bebeği doğurmak zorunda kalacak ya da kürtaj
olacaktır. Her iki olasılık da plansız gebe
kalan kadın için ciddi psikolojik travma
yaratır. Öte yandan pekçok kadın gebelikten
korunma yöntemleri hakkında yeterince bilgiye
sahip değildir. Pekçok kadın hangi yöntemi
seçeceğine karar veremez. Etraftan duyduğu
yalan yanlış bilgiler nedeni ile kendisine
uygun olan yöntemleri dahi kullanamaz. Hap
almayı sevmediği ya da unutkan olduğu için
doğum kontrol hapı kullanmayan yüzbinlerce
kadın vardır. Spirali eşi ilişki esnasında
rahatsız olur diye istemeyen kadınların
sayısı zannedilenden çok daha fazladır.
Değişik nedenler ile kendine uygun ve kolay
doğum kontrol yöntemi bulamayanlar için etkli
ve bir o kadar da kolay olan bir yöntem uzun
etkili iğnelerdir. Bunlardan en çok
kullanılanı da 3 aylık iğne olarak bilinen
depo-provera'dır.
Depo-provera
nasıl bir yöntemdir ?

Depo-provera medroksiprogesteron asetat içeren
bir preparattır. İçerdiği madde sadece
progesteron içeren doğum kontrol hapları olan
minipill'ler ile aynıdır. Overlerde yumurta
hücresi gelişimi ve yumurtlamayı engeller.
Ortada yumurta olmayınca gebelik de olmaz.
Koruyuculuğu ™ civarındadır. 13 haftada bir
kas içine yapılan enjeksiyon şeklinde
uygulanır. Endometrium yapısını ve tüplerin
hareket kabiliyetini de değiştirdiğinden
yumrtlama meydana gelip döllenme olsa bile bu
gebelik ürünü rahime yerleşemez. Uzun etkili
bir yöntem olduğundan kişi gebe kalma stresi
yaşamaz. Hergün hap almayı hatırlama sorunu
olmadığından pekçok kadın bu yöntemi
denemek istemektedir. Enjeksiyona son
verildiğinde en geç 18 ay içinde gebelik elde
edilebilir. Uygulanması özel bir teknik ya da
beceri gerektirmez. Cerrahi bir müdahale ile
takılmaz.
Yan etkileri
nelerdir ?

Depo-provera özellikle kullanımın ilk
yılında ciddi derecede kanama bozukluğu
yapabilir. Bu bozukluklar arasında en sık ara
kanamalar ve lekelenmeler görülür. Uzun
süreli adet görmeme ortaya çıkabilir. Tek bir
enjeksiyondan sonra 12 ay adet görmeyen vakalar
mevcuttur ya da tam tersi şekilde 3 ay süreyle
sürekli kanaması olan hastalar da vardır.
Sürekli kanama durumunda kanamayı kesmek için
dışarıdan hormon verilmesi hatta bazen kürtaj
yapilması gerekli olabilir. Bazı vakalarda arda
arda birden fazla kez kürtaj gerekli
olabilmektedir. 35 yaşın altında olan
kadınlarda depo-provera kullanımına bağlı
hafif kemik erimesi saptanabilir. Yine uzun süre
kullanımda meme kanseri görülme sıklığında
hafif bir artış bildiren yayınlar olmasına
rağmen bu konu hala daha tam olarak açıklığa
kavuşturulamamıştır. Diğer yan etkiler
arasında başağrısı hafif kilo artışı
anksiyete mide ağrısı ve karın krampları
başdönmesi ile cinsel istek kaybı
sayılabilir. Tüplerin hareketini
yavaşlattığı için gebelik olduğunda bunun
dış gebelik olma olasılığı yüksektir.

Yapılan çalışmalarda ilk kez depo-provera
kullanan kadınların P'sinin yan etkiler
nedeni ile kullanımı bıraktığı ve başka
bir yöntemi tercih ettiği buna gerekçe olarak
da en çok yakındıkları yan etkinin kanama
bozukluğu olduğu saptanmıştır.
Kontraendikasyonları

Gebe olduğundan şüphe duyulan kadınlar aksi
ispatlanana kadar depo-provera
kullanmamalıdırlar. Yine özgeçmişinde meme
kanseri bulunanlar inme geçirenler damar
hastalığı olanlar karaciğer hastalığı
bulunanların kullanması önerilmez. Tanı
konmamış anormal vajinal kanaması olan
kadınlarda da bu kanamanın sebebi açıklığa
kavuşturulana kadar enjeksiyonlar
ertelenmelidir. Kullanımda yakın takip
gerekiren durumlar ise:

Daha önce çekilen
meme filmide patoloji varlığı
Fibrokistik meme
hastalığı
Meme başından
kanlı akıntı
Böbrek hastalığı
Hipertansiyon
Migren
Astım
Epilepsi (sara
hastalığı)
Diabet
Ailede diabet
öyküsü
Depresyon ya da
depresyon öyküsü

Ne zaman
yapılmalı

Eğer depo-provera'nın sizin için uygun bir
yöntem olduğunu düşünüyorsanız ve
jinekoloğunuz da bu yöntemi size öneriyor ise
bundan sonraki aşama adet döneminin hangi
zamanında yapılması gerektiğini
öğrenmektir. İlk kez yapılacak olan
depo-provera adet kanamasının ilk 5 günü
içinde yapılmalıdır. Eğer doğum sonrası
uygulamaya başlanacaksa ve anne emzirmeyi
düşünmüyorsa doğumdan sonraki ilk 5 gün
içinde yapılabilir. Emziren annelerde ise
doğum takiben 6 hafta sonra ilk enjeksiyon
yapılabilir. Daha sonraki tekrarlar etkili bir
koruma sağlamak için her 13 haftada bir
yapılmalıdır.
Depo-proveranın sadece
başka yöntem kullanamayan kişilerce
kullanılması gebelikten korunmada ilk tercih
olarak düşünülmemesi önerilmektedir.
[/b]

Kaynak: Dr.Alper Mumcu