Gebelik ve yiyecekler

[/b]

Hamile bir kadına
hemen herkes kendine dikkat etmesini söyler. Aslında bunu
söyleyenler de bu söze muhatap olanlarda nasıl ve neye dikkat
etmeleri gerektiğini tam anlamıyla bilmemektedirler. Gerçekten
de gebelikte dikkat edilmesi ve sakınılması gereken pekçok
durum ve davranış vardır. Beslenme bunlardan birisidir. Ancak
sadece belirli gıdaları tüketmek ya da tüketmemek tek sorun
değildir. Uygunsuz olarak hazırlanan gıdalardan değişik
hastalıklar bulaşabilir. Bu hem gebeler hem de gebe olmayanlar
için tehlike yaratabilir.

Hamileyken
beslenmek iki canlı olmak aldığınız kalorileri iki katına
çıkarmak demek değildir. Aslında hamilelik öncesi dönemden
sadece 300 kalori kadar fazla almanız yeterlidir ancak sizin ve
bebeğiniz için zararlı olabilecek besin maddelerinden
kaçınmak için daha fazla çaba sarfetmeniz gereklidir.
Yediğiniz ve içtiğiniz herşeyi bebeğinizle
paylaştığınızı aklınızdan çıkarmamalısınız.

Bütün anne
adayları bebeklerinin sağlıklı gelişimi için beslenmenin
son derece önemli olduğunu bilirler ve hamilelikleri süresince
bebekleri için en yararlı olacak şekilde beslenmeye gayret
ederler. Ancak gerek halk arasında gerekse medyada hamilelik
süresince nelerin yenip nelerin yenmemesi gerektiği konusunda
pekçok bilgi dolaşmaktadır. Birkaç basit öneri ve önlem ile
bebeğinize zarar verebilecek besinlerden uzak durabilirsiniz.

Uygun şartlarda hazırlanmamış ve
saklanmamış besin maddelerinden bazı enfeksiyonar
bulaşabilir. Bu enfeksiyonların en sık görülenleri
şunlardır::

Salmonella

Bu hastalık genelde tavuk eti ve yumurtasından bulaşır.
Yumurta ve tavuk etinin çok iyi hazırlanması ve pişirilmesi
gerekir. Tavuk hazırlarken kullanılan bıçak vb. gibi malzeme
başka bir iş için kullanılmamalıdır. Bu özellikle çiğ
olarak tüketilen salata hazırlanırken önem kazanır.

Belirtileri baş ve karın ağrısı bulantı kusma ishal
ateş ve titremedir. Belirtiler genelde gıdayı aldıktan 12-48
saat sonra başlar ve 2-3 günde geçer. Ciddi vakalarda tedavi
gerekir. Özellikle gebelerde su kaybına bağlı problemler daha
şiddetli olduğundan hastaneye yatırılarak damardan sıvı
verilmesi gerekir.

Listeriozis

Hastalık pastorize edilmemiş süt ve süt ürünlerinden iyi
pişirilmemiş et ve kıymadan ve taze peynirden bulaşır.
Pastörizasyon için gerekli sıcaklıklarda listeria mikrobu
yaşamını yitirir ancak eğer mikrop bulaşmış olan gıda
maddesi buzdolabında uzun süre tutulursa bakteri hayatiyetini
sürdürür. Nadiren canlı hayvandan bulaş olabilir.Bakteri
ısıya son derece duyarlıdır bu nedenle yiyeceklerin iyi
pişirilmesi ile canlılığını yitirir.

Genel vücut ağrıları ve ateş ana belirtilerdir. Kişi grip
olduğunu düşünür. Gebelerde düşük ve ölü doğumlara
neden olabilir. Hastalıktan korunmanın en kolay yolu
temizliğinden emin olunmayan gıdaların asla tüketilmemesidir.
Özellikle ülkemizde hala daha sokak satıcılarından süt
alınması hastalığın yaygın olmasının nedenidir. Yaygın
kanının aksine tetrapak kutularda satılan pastörize sütler
hiçbir katkı maddesi içermez ve son derece sağlıklıdır. .

Toksoplazma

Kedilerden bulaştığı bilinmektedir. Aslında direk olarak
kedilerden bulaşmaz. Kedi sadece bu organizma için uygun
taşıyıcıdır. Toksoplazma yumurtaları kedinin dışkısı
ile atılır ve çeşitli gıda maddelerine bulaşarak bunların
uygun şartlarda hazırlanmaması sonucu insana geçer.
Toksoplazma ile bulaşmış otları yiyen hayvanların etleri de
iyi pişirilmediği taktirde insana bulaşmaya neden olabilir.

Botulism

Bu gıda zehirlenmesi türü son derece nadir olmasına rağmen o
derecede ciddi bir tablodur. Uygun şartlarda saklanmayan
gıdalardan ve özellikle konservelerden bulaşır ve hayatı
tehdit eden şikayetler yaratabilir.

Hamilelikte tüketilmesi
önerilmeyen besin maddeleri

Çiğ et ve et
ürünleri: Koliform bakteri salmonella listeria ve
toksoplazma bulaşma riski bulunduğundan şarküteri ürünleri
gibi çiğ tüketilen hayvansal gıdaları yememeye özen
gösterin. Izgara türü et yerken iyice pişmesine özen
gösterin ve etin hiçbir kısmının kanlı yada pembe
kalmamasına dikkat edin.

Karaciğer:
Karaciğer yüksek oranda A vitamini içerdiğinden fazla
miktarda tüketmemeye dikkat edin.

Deniz Ürünleri:
Çiğ olarak ya da tütsülenerek tüketilen deniz ürünlerinden
uzak durun. Özellikle son zamanlarda ülkemizde de tüketimi
giderek artan sushi ve benzeri yiyeceklerin güvenilirliği
konusunda kesin kanıt yoktur. İçinde çiğ deniz ürünü
içermeyen sushi'leri yiyebilirsiniz. Bununla beraber yine çiğ
olarak tüketilen istiridye midye gibi ürünleri yemeyin. Öte
yandan büyük balıklarda civa miktarı yüksek olabilceğinden
bu tür balıkları da yememeniz önerilir. Yüksek orandaki civa
bebeğinizin beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir.

Süt ve süt ürünleri:
Asla ve asla pastörize edilmemiş süt içmeyin ve tüketmeyin.
Pastörize süt ile üretilmemiş peynirleri yemeyin. İthal
yumuşak peynirleri satın alırken mutlaka pastörize süt ile
üretildiğiden emin olun. Üzerinde bu tür bir ibare bulunmayan
peynirleri almayın. Bilinen markalar dışında sokak
satıcılarından alınan dondurmları yememeye gayret gösterin.

Yumurta:
Yumurtayı mutlaka iyice haşlayın. Sadece katı yumurta yiyin.
Çiğ yumurta ile evde yapılmış mayonez ve benzeri ürünleri
yememeye özen gösterin. Bununla birlikte pastörize edilmiş
yumurta ile yapılan ve piyasada bilinen markalar altında
satılan mayonezler genelde güvenlidir.

Taze sebze ve salatalar:
Dışarıda salata yemeyin. Özellikle ne zaman yapıldığı
belli olmayan hazırlanıp paketlenmiş salataları asla
yemeyin. Benzer şekilde restoranlardaki salata barlara
yanaşmayın. İyice temizlenmeden yapılmış salatalardan
toksoplazma başta olmak üzere pekçok enfeksiyon bulaşabilir.

Dikkat
edilmesi gereken noktalar


Yemek yaparken yemekler
arasında ve tuvaletten sonra mutlaka ellerinizi iyice
yıkayın
Aynı mutfak malzemesi ile
farklı yemekler yapmayın
Kullanılmış mutfak
malzemelerini yıkamadan yeniden kullanmayın.
Yemek pişirirken çiğ
etin diğer malzemeler ile temas etmemesine dikkat edin.
Çiğ eti buzdolabında
sıkıca paketleyerek saklayın.
Paslı konserve
kutularını kullanmayın
Pastörize edilmemiş süt
içmeyin
Özellikle dondurulmuş
etleri pişirmeden önce iyice çözülmesini bekleyin
Erittiğiniz bir gıda
maddesini asla yeniden dondurmayın
Pişmiş bir yemeği sadece
1 kez daha ısıtın kalanını atın.
Yemeği ısıtırken
tamamının iyice ısınmasına özen gösterin.
1 gün bile geçmiş olsa
kullanım tarihi geçmiş hiçbir ürünü asla
kullanmayın.
Buzdolabınızın içindeki
sıcaklığın en fazla 4 derece olması gerektiğini
unutmayın.
Restoranlarda önceden
pişirilip sıcak kalması için ışık vb. altında
bekletilen yiyeceklerden uzak durun.
Hazırlanışı ve
saklanışı konusunda emin olmadığınız hiçbir besin
maddesini yemeyin.
Evde hayvan besliyorsanız
mutfağa sokmayın.Kaynak: Dr.Alper Mumcu