Hamilelik ve C Vitamini

[/b]
Yazan: dr.alper mumcu Tarihiğer adı askorbik asit olan C vitamini suda çözünen
vitaminlerdendir. Pok çok memeli canlının aksine insan
gereksinim duyduğu C vitaminini kendisi üretemez bu nedenle
dışarıdan besinler yolu ile almak zorundadır.

İşlevi nedir?

C vitamini vücut için çok önemli bir materyaldir.
Organizmadaki pekçok regülasyonda rol alır. Ana fonksiyonu
kollajen adı verilen maddenin üretimine destek olmak ve
kolaylaştırmaktır. Kollajen kan damarları tendonlar bağlar
ve kemik ve cilt dokusunun yapısında yer alan bir maddedir.
Kollajen bu dokulardaki hücrelerin birarada tutunmasını
sağladığından vücudun çimentosu olarak kabul edilebilir.

Sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan ve
nörotransmitter adı verilen maddelerin sentezi de C vitamini
yardımıyla olur. Ayrıca C vitamini carnitin adı verilen ve
hücre içerisinde yağ moleküllerinin enerji üretmek üzere
mitokondri olarak adlandırılan hücre bölümüne
taşınmasını sağlayan maddenin yapımından da sorumludur.
Son yapılan çalışmalar C vitamininin kolesterol
metabolizması üzerinde de etkili olduğunu göstermektedir.

C vaitamini aynı zamanda oldukça güçlü bir anti
oksidandır. Vücutta gerçekleşen kimyasal işlemler sonucu
serbest radikal adı verilen bazı maddeler dolaşıma katılır.
Bu maddeler kabaca yaşlanmadan sorumludur. C vitamini bu serbest
radikallerin ortamdan uzaklaştırılmasında E vitamini ile
birlikte önemli rol oynar.

Genel olarak bakıldığında C vitamini yani askorbik asit
yara iyileşmesi ve kemik kırıklarının iyileşmesi gibi doku
onarımı işlemlerinde ve vücuttaki bağ dokusunu yerinde tutan
kollajen sentezinde kritik rol oynar. Aynı zamanda vücudun
enfeksiyonlara karşı direncini arttırır.

Eksikliğinde ne olur?

C vitamini eksikliğinin neden olduğu skorbit adı verilen
hastalık yüzyıllardan beri bilinmektedir.Skorbit ölümcül
bir hastalıktır. C vitamini 1930'lu yıllarda keşfedilmesine
rağmen 1700'lü yıllarda İngiliz denizciler bu ölümcül
hastalıkla mücadele etmenin yolunun portakal limon gibi
meyveleri fazla tüketmek olduğunu fark etmişlerdi. Skorbitin
en önemli belirtileri kendiliğinden olan kanamalar kolay
morarma saç dökülmesi dişlerin dökülmesi dişetlerinde
kanama ile eklemlerde ağrı ve şişliktir. Bu yakınmaların
nedeni yüksek oranda kollajen içeren kan damarları bağ
dokusu ve kemiklerde ortaya çıkan kollajen üretimindeki
azalmadır. Erken dönemlerde karnitin sentezi bozulduğundan
yeterli enerji üretilemez ve halsizlik ortaya çıkar.

C vitamininin diğer yararları
nelerdir?

C vitamininin çeşitli hastalıklardaki rolü ve etkileri ile
ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların
sonucunda C vitamininin bazı kanser türlerinde ve kalp damar
hastalıklarında rolü olabileceği saptanmıştır. C
vitamininin soğuk algınlığı üzerindeki etkisi halk
arasındaki yaygın inanışın aksine kanıtlanmış değildir.
Yüksek oranlarda C vitamini alınması soğuk algınlığı
görüme sıklığını azaltmaz. Sadece yüksek risk taşıyan
(beslenme bozukluğu gibi) bireylerde bu tür bir etkisi vardır.
Buna karşılık C vitamini alındığında hastalık süresince
ortaya çıkan yakınmalar daha hafif olur.

Hamilelikte ne kadar C vitamini
alınmalıdır?

Son zamanlarda vücudun gereksinim duyduğu C vitamini dozu ile
ilgili yeni ayarlamalar yapılmıştır. Eskiden günlük
gereksinim 60 miligram olarak kabul edilirken bugün daha yüksek
dozlarda alınması önerilmektedir. 18 yaşından küçük
hamile kadınlar için önerilen doz 80 miligram 18 yaşından
büyükler için ise 85 miligramdır.

Sigara kullanan kişiler serbest radikallerin etkilerine daha
fazla maruz kaldıkları için günde 30-35 miligram daha fazla C
vitamini almaları gereklidir.

C vitamini nelerde bulunur ?

C vitamini pek çok taze meyve ve sebzede fazlaca bulunmaktadır.
Besin
Miktar
Vitamin C (mg)*
Portakal suyu
1 bardak
125
Greyfurt suyu
1 bardak
72
Portakal
1 adet orta boy
70
Greyfurt
1/2 adet orta boy
44
Çilek
1 porsiyon
82
Domates
1 adet orta boy
23
Biber
1 porsiyon
141
Brokoli
1 porsiyon
58
Patates
1 adet orta boy
26
* Yaklaşık
değerlerdir
*

C vitamini sentetik olarak da üretilmketedir.
Yapılan çalışmalar doğal ya da sentetik olmasının
vücuttaki emilimini ve biyolojik etkilerini değiştirmediğini
göstermektedir. Bu nedenle doğal ya da sentetik C vitamini
arasında fark yoktur.

Fazla C vitamini
alınırsa ne olur?

C vitamini genelde güvenli bir vitamindir. Çok yüksek dozlarda
alındığında doğum defektlerinden böbrek taşına kadar
bazı olumsuzluklara neden olabileceği öner sürülmüş olsa
da kanıtlanmış bir bulgu yoktur.En sık karşılaşılan
yakınma ishal ve bulantıdır. 2000 yılında C vitamini için
önerilebilen maksimum doz belirlenmiştir. Buna göre
erişkinlerin günde 2 gramdan fazla C vitamini alması
önerilmemektedir.

[/b]


Hamilelikte C
vitamini preeklempsi riskini azaltabilir

Kaynak: Dr.Alper Mumcu