Hamilelikte anne adayında görülen değişiklikler

[/b]

Gebelik kadının hayatında
yaşadığı en önemli deneyimlerden birisidir. Hem duygusal hem
de fizyolojik olarak pekçok değişikliği beraberinde getirir.
Kendisini nelerin beklediğini bilmeyen gebe bu duruma uyum
sağlamada güçlük yaşayabilir. Bu değişimlerin iyi
anlaşılması normal ve anormal ayrımının sağlıklı
yapılabilmesi için son derece önemlidir. Bu değişimlerin
çok büyük bir kısmı fetus ve plasentadan gelen hormonlara
bağlı olarak ortaya çıkar.

Gebeliğin başlaması ile
beraber kadının vücudundaki değişimler de başlar. En
önemli ve fark edilen değişiklik kilo artışı ve duruş
şeklindeki değişikliklerdir.Artmış beslenme gereksimine
bağlı olarak iştah artar. Buna halk arasında aşerme de
denir. Tüm gebelik boyunca tavsiye edilen kilo artışı 11-13
kg kadardır. hCG hormonuna bağlı olarak 4-8. haftalarda
bulantı ve kusmalar başlayabilir. Bu durum 14-16. hatalara
kadar devam edebilir. Kusmaların kişinin beslenmesini bozacak
kadar fazla olduğu durumlarda hastaneye yatış ve damar yolu
ile besleme gerekebilir.

Solunum
Sistemi

Göğüs çevresi artar toplam akciğer kapasitesinde %5
civarında bir azalma olur. Soluk alıp vermede güçlük
egzersiz toleransında azalma gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Dolaşım
Sistemi

Gebelik ilerledikçe dolaşım sisteminde büyük değişiklikler
göze çarpar.Kan hacmi ve kırmızı kan hücre sayısı artar.
Ancak kanın sıvı kısmı daha çok arttığından göreceli
bir kansızlık ortaya çıkabilir. Bu durumda demir takviyesi
gerekir. kalp atım sayısında artış olur. Zaman zaman
çarpıntı görülebilir. Bu durum gebeliğin erken devrelerinde
başlar ve 20-24. haftalarda en yüksek düzeye ulaşır.
Salgılanan hormonlara bağlı lrak tansiyonda hifif bir düşme
görülebilir. gebelik ilerledikçe özellikle sağ yan yatılan
durumlarda rahim ana toplar damara bası yaparak ani tansiyon
düşmelerine neden olabilir. Bu nedenle gebeliğin son
dönemlerinde sağa dönerek yatılmaması önerilir. Kandaki
beyaz küre sayısı 20.000'e kadar yükselebilir. Yine gebelikte
kanın pıhtılaşmaya olan eğilimi artar.

Boşaltım
Sistemi

10-12 haftalardan başlayarak idrar yollarında enişlemeler
olabilir. Hormonların ve büyüyen rahimin etkisi ile sık
idrara çıkma görülür. İdrar yaptıktan sonra mesanenin
tamamen boşalmaması nedeni ile idrar yolu enfeksiyonlarına
olan eğilim artar. Normalde görülmemesine rağmen gebelerde
idrarda az miktarda glukoz (şeker) saptanabilir.

Sindirim
Sistemi

Salgılanan hormonların etkisi ile barsak hareketleri yavaşlar.
Kabızlık ve mide içeriğinin yemek borusuna kaçması olabilir
Bu durum kendini midede yanma şeklinde belli edebilir. Toplar
damar basıncındaki değişikliklere bağlı olarak hemoroidler
ortaya çıkabilir. Safra kesesinin hareketinin azalması safra
taşlarına olan eğilimi arttırır.

Kas-İskelet
sistemi

Gebelikte salgılana bazı hormonlar eklemlerde gevşemeye neden
olur. Bu gevşeklik özellikle iki leğen kemiğinin ortada
birleştiği eklemde belirgindir. Kilo artışı ve vücudun
denge merkezinin değişmesi bel kavsinde artışa neden olur.Bel
ve sırt ağrıları görülebilir.

Cilt

Yine hormonların etkisi ile karın ortasında koyu bir çizgi
ortaya çıkabilir.Benzer şekilde yüzde de gebelik maskesi adı
verilen renk değişimleri saptanabilir. Avuç içlerinde
kızarıklıklar nadiren görülür. Hızlı büyümeden ötürü
karın duvarı ve memelerde çatlaklar saptanabilir. Terleme
artabilir sivilceler ortaya çıkabilir.

Memeler

Memelerdeki kan akımını artışına ve süt bezlerindeki
büyümeye bağlı olarak meme uçları genişler ve koyulaşır.
Damarlanmada artış gözlenebilir. Hızlı büyüme ve hormonal
etki hassasiyete neden olabilir. Son döneme girildiğinde meme
ucundan salgı olabilir.

Üreme
sistemi

Dış genitalorganlarda renk değişimi ve varisler
görülebilir.Hormonal uyarıya bağlı olarak vajinal salgıda
artış saptanabilir. Rahimin kitlesi gebelik sonunda yaklaşık
16 kat hacmi ise 500-1000 kat artar. Bu derece bir büyüme
dolaşımı da etkileyerek bacaklarda şişme ve varislere neden
olabilir. Karın içi basıncın artması nedeni ile fıtık
eğilimi artar.


Kaynak: Dr.Alper Mumcu