Hamilelikte yatak istirahati

[/b]

Hamilelik çoğu zaman sorunsuz ve
sağlıklı bir şekilde atlatılan bir yaşam dönemidir. Hamile
kadınların çoğu bu dönemi her türlü sosyal ve fiziksel
aktivitelerini sürdürerek geçirirler. Herşey normal seyrinde
giderken çalıştığınız yerde ve evinizde normal
işlerinizi sorunsuz şekilde yaparken aileniz ve
arkadaşlarınızla herzamanki sosyal aktivitelerinizde
bulunurken va hatta düzenli olarak spor yaparken doktorunuz
birgün sizin ve bebeğinizin sağlığı açısından yataktan
çıkmamanız gerektiğini söyleyebilir. Bu durumda büyük bir
şaşkınlık endişe ve hatta korku yaşamanız normaldir.
Doktorunuz size yatak istirahati önerdiğinde büyük bir
olasılıkla çevrenizdekiler arkadaşlarınız ve aileniz bunu
bir tatil olarak görmenizi salık vereceklerdir. Oysa bu dönem
parklarda gezinti yapabileceğiniz zorunlu bir tatilden oldukça
farklıdır.

Doktorunuz yatak istirahati önerdiğinde aklınıza ilk gelen
soru neden? olacaktır. Daha sonra ise yataktan
çıkmamanın bebeğiniz ve size nasıl ve ne gibi faydalar
sağlayacağını merak edersiniz. Yatak istirahatinin
yaşamınızı nasıl etkileyebileceğini sorgularsınız.

Yatak istirahati en sık erken doğum riski olan durumlarda
önerilmektedir. Öncelikle bilmeniz gereken yatak istirahatinin
erken doğum riski taşıyan ya da daha önceki gebeliklerinde
erken doğum yapmış olan kadınların ve bebeklerinin
sağlıklarını olumlu şekilde değiştirdiğini gösteren
yeterli bilimsel kanıt mevcut değildir. Kadın Hastalıkları
ve Doğum alanında dünyanın en önemli bilimsel dergilerinden
biri olan Obstetrics and Gynecology'nin Kasım 2002 sayısında
yer alan geniş kapsamlı bir derleme yazısında bu veriler
detaylı olarak yeniden gözden geçirilimiş ve yine aynı
sonuca varılmıştır. Bununla birlikte yatak istirahati
ehamilelikte karşılaşılan pekçok durumda tedavinin bir
parçası olarak tüm dünyayada doktorlar tarafından
önerilmektedir. Her yıl tüm dünyada 100 hamile kadından
20'sine doktorlarının hamileliklerinin belirli bir döneminde
istirahat önerdikleri tahmin edilmektedir.

Yatak istirahati nedir?

Aslında burada terim kendini tanımlamaktadır. Daha geniş
anlamıyla bakacak olursak istirahat aktivite kısıtlaması
demektir. Burada aktiviteden kastedilen hem fiziksel hem de
zihinsel aktivitedir. İstirahatin çeşitli türleri vardır:

Aktivite kısıtlaması: Belirli bir dönem
için egzersiz ağır fiziksel aktivite ve cinsel ilişkinin
durdurulmasıdır

Teneffüs: Okuldaki ders araları gibi gün
içinde belirli zaman dilimlerinde birkaç saatliğine uzanarak
ya da oturarak dinlenme anlamına gelir.

Ev istirahati: Günün büyük kısmının
evde dinlenerek geçirildiği hafif ev işleri ve kişisel
bakım gibi aktiviteler dışındaki aktivitelere izin verilmeyen
durumdur.

Yatak istirahati: Tuvalet ve yemek yeme
dışında yataktan çıkmaya izin verilmeyen durumdur.

Kesin yatak istirahati: Tuvalet ve yemek yeme
de dahil olmak üzere hiçbir şekilde yataktan çıkılmasına
izin verilmeyen durumdur. Kesin yatak istirahati gerektiren
durumlarda hasta genelde hastaneye yatırılarak takip edilir.

Hangi tür istirahat gerektiğine doktorunuz durumunuzu
değerlendirerek karar verecektir. Bu karara uymak zaman zaman
zor olsa da yararlarınedeni ile bir süreliğine rutin
yaşantınızdan uzaklaşmanız yararınızadır.

Hangi durumlarda yatak istirhati
gerekli olur?

Hamilelikte ortaya çıkacak bazı hallerde doktorunuz bir
süreliğine ya da doğuma kadar istirahat ya da yatak istirahati
önerebilir. Bunda daha önceki gebeliklerinize ait erken doğum
öyküsü gibi olumsuzluklar ya da kanama veya kasılma gibi bu
gebeliğinizde ortaya çıkan komplikasyonlar etkili olabilir.
Öte yandan yapılan laboratuvar incelemeleri ya da muayene
bulgularına dayanarak da yatak istirahatin gerekli olduğuna
karar verilebilir.

Yatak istirahati gerektiren durumlar şunlardır:


Preeklempsi:
Gebelik zehirlenmesi olarak da bilinen ciddi hayati
tehlike yaratabilecek tansiyon yüksekliği



Vajinal kanama: Plasenta previa
gibi bilinen nedenlere bağlı ya da nedeni
saptanamamış gebeliğin herhangi bir döneminde
görülen vajinal kanama Erken doğum
tehditi



Servikal
yetmezlik: Rahim
ağzında zayıflık olması



Serviskte incelme ya da açılma: Erken
doğumun bir işareti olabilir.



Çoğul
gebelikler



Kötü obstetrik öykü: Önceki
gebeliklerde erken doğum ölü doğum gibi problemlerin
yaşanmış olması



İntrauterin
gelişme liği:
Bebeğin rahim içindeki gelişiminin olması.



Komplikasyonlar: Muayene ve tetkiklerde
saptanan bir anormallik


Yatak istirahati nasıl etki
eder?

Yatak istiratinin 3 temel etkisi olduğu kabul edilmektedir


1. Bebek ve serviks üzerindeki baskıyı
azaltır. Yatar pozisyon bebeğin serviks
üzerinde yarattığı basıncı azaltır. Baskı
azalınca serviksteki lme de azalır. Serviks
üzerinde olan fazla basınç kasılmaları
başlatabilir vajinal kanamaya zarların erken açılmasına
erken doğuma ve düşüklere
neden olabilir.
2. Bebeğe giden kan ve oksijen miktarı artar. Yatak
istirahati sırasında plasentaya giden kan akımında
artış olur. Buna paralel olarak bebeğe ulaşan oksijen
ve besin maddelerinin miktarı artar. Bu durum özellikle
gelişme liği olan bebeklerde daha önemlidir.
3. Anne adayında organ fonksiyonları iyileşir.
Yatak istirahati anne adayının organ sistemlerinin daha
etkili çalışmasına yardımcı olur. Özellikle kalp
ve böbrek fonksiyonlarındaki iyileşme yiksek tansiyon
ile mücadele etmede son derece önemlidir.


Yatak istirahatine ne kadar
devam edilmelidir?

Her birey ve her gebelik birbirinden farklı olduğu için yatak
istirahatine verilen cevap da farklıdır. Bu nedenle istirahatin
etkinliğine ve süresine doktorunuz karar verecektir.
Doktorunuzla sık aralıklarla görüşerek ne tür aktivitelerde
bulunabileceğinizi öğrenin. Örneğin ev istirahati ya da
kesin olmayan yatak istirahati durumunda ev içinde yarım saati
geçmeyen yürüyüş ve hareketlere izin verilirken merdiven
çıkmaya izin verilmeyebilir. Benzer şekilde ev istirahatinde
genelde yarım saatten fazla ayakta durulması istenmezken 1
saati geçmeyen ve zihinsel stres yaratmayan masa başı
çalışmalarına izin verilebilir. Bunların hepsini ve
aklınıza takılan her soruyu doktorunuza sormalısınız.

Yatak istirahatinin
sakıncaları var mıdır?

Yatak istirahati espirilere konu olduğu gibi herkesin hayal
ettiği ve zararsız bir uygulama değildir. Kendinizi yanlız ve
tecrit edilmiş hissedebilirsiniz. Buna bağlı olarak çok
nadiren depresyon özgüvenin yitirilmesi anksiyete ortaya
çıkabilir. Yatış süresine bağlı olarak konsantrasyon
güçlüğü ve el becerilerinde azalma olabilir.

Uzun süre yatakta kalmak kas ve eklem ağrıları ile bel
ağrılarına neden olabilir. Beklenenin aksine kendinizi yorgun
ve halsiz hissedebilirsiniz. Çok uzun süreli yatak istirahati
kas ve kemik erimesine yol açabilir.

Yatış sürenizin uzunluğu ile ilişkili olarak doğum
sonrası kas güçüzlüğü yaşayabilirsiniz. Bu etkileri
azaltmak için yattığınız yerde nme egzersizleri ya da
basit hareketler yapıp yapamayacağınızı doktorunuzla
konuşmalısınız. Masaj bu etkileri hafifletmek için uygun bir
seçenektir.

İstirahat süresini daha rahat
geçirmek için öneriler:

Alacağınız basit önlemler ve dikkat edeceğiniz detaylar ile
yatak istirahatinin olumsuz etkilerinden korunabilir hatta bu
dönemi eğlenceli hale getirebilirsiniz.


Konfor: Üzerinize rahat ve sevdiğiniz
yatak kıyafetlerinizi giyin. Oda sıcaklığının
sevdiğiniz düzeyde olması sizi rahatlatacaktır.
Yanınıza bol bol yastık ve battaniye alın. Rahat ve
konforlu olmak ilk kuraldır.
Masaj: Masaj sizi hem zihnen hem de
fiziksel olarak rahatlatacaktır. Eğer böyle bir
olanağınız varsa mutlaka değerlendirin.
Yatak içi egzersizler: Doktorunuza
yatakta yapabileceğiniz basit egzersizler olup
olmadığını sorun
Sosyal kalın: Yatak istirahatinin sizi
yaşamdan izole etmesine izin vermeyin.Bu dönem
komşularınızı daha yakından tanımak için iyi bir
fırsat olabilir. Çay partileri düzenleyip
komşularınızı aile bireylernizi ya da
arkadaşlarınızı davet edebilirsiniz. Birlikte film
seyretmek ya da salon oyunları oynamak kendinizi daha
iyi hissetmenize yardım edecektir.
İletişimi kaybetmeyin: Dünya ile
bağlarınızı koparmayın. Eğer taşınabilir bir
bilgisayarınız varsa yatağınızdan internete
bağlanıp güzel zaman geçirebilirsiniz. Örneğin bu
siteyi sayfa sayfa okumak kendi vücudunuz ve
sağlığınızla ile ilgili bilmediğiniz pekçok şeyi
öğrenmenize yardımcı olacaktır )))
Kitap okuyun: Bu dönem uzun zamandır
okumak isteyip de zaman bulamadığınız kitaplar için
ideal bir dönemdir.
Bulmaca çözün: Bulmaca çözmek
zihinsel faaliyetlerinizi aktif tutacağı gibi
konsantrasyon yeteneğinizi de arttırır.


[/b]

Kaynak: Dr.Alper Mumcu