Arkadaşlar bildiğiniz gibi uyuşturucu madde kullanımı tehlikeli biçimde artmakta Ne yazık ki bu konuda fazlasıyla umursamaz olan gençliğimiz ve ebeveynlerin yanlış davranışları( aşırı baskı ve güvensizlik) sorunu çığ gibi büyütüyor
Ben de bunun üzerine uyuşturucu maddeler ve onlarla savaş hakkında bir başlık açmaya karar verdim

UYUŞTURUCU MADDE NEDİR?

Uyuşturucu beyin işlevlerini doğrudan etkileyerek bedensel ruhsal davranışsal ve bilişsel değişimlere yol açan bağımlılık oluşturan ve keyif veren maddelerdir

BAĞIMLILIK NEDİR?

-Birçok bırakma girişimine rağmen kullanılan maddeyi bırakamama
-Kullanılan madde dozunu giderek artırma Ki bu tolerans durumudur Güç geçtikçe kullanılan madde dozu yeterli gelmemeye başlar Keyif verme durumu azalmıştır Bu yüzden kullanılan madde miktarı artırılır
-Maddeyi kullanmadığı zaman yoksunluk belirtileri duyma
-Zararlarını görmesine rağmen kullanımı sürdürme
-Zamanının büyük bölümünü madde arayarak kullanarak geçirme
-Maddeyi yaşamın merkezi yapma

BAĞIMLILIK TİPLERİ:

FİZİKSEL BAĞIMLILIK:

Tolerans ve yoksunluk belirtilerine yol açar

Toleran Kullanılan madde miktarının giderek artırılmasıdır

Yoksunluk: Uzun süre kullanım sonrasında madde kullanımı bırakıldığı zaman ortaya çıkan fiziksel ve ruhsal sorunlardır Yoksunluk belirtileri bu belirtilerin şiddeti ve süresi kullanılan maddenin cinsine göre değişir

PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK:

Madde kullanılmadığında sürekli boşluk hissi huzursuzluk sıkıntı maddeyi arama yaptığı işlerden zevk alamama sinirlilik moral bozukluğu; madde olmaksızın yaşamını sürdürememe bir iş yapamama gibi duygular içinde olmaktır Bu bulgular yıllarca sürebilir Kullanılan maddeye göre yoğunlukları değişir

MADDENİN KÖTÜYE KULLANIMI:
Kişinin kendi sağlığına yaşam biçimine ve çevresine zarar gelecek biçimde madde kullanmasıdır Kötü kullanımın neden olduğu sorunlar arasında; iş ve okul başarısızlığı ailesel sorunlar organik hastalıklar sayılabilir Maddeyi bırakma düşüncesi oluşmaz


UYUŞTURUCU BAĞIMLILIĞI NASIL GELİŞİR?

Madde kullanımına başlamakta arkadaş etkisi çok önemlidir Yapılan araştırmalar maddeyi kullanan öğrencilerin `-80'inin maddeyi ilk kez arkadaşından aldığını göstermektedir
Kişi arkadaşının kullandığı maddeyi merak eder ve kullanır Maddenin keyif verici etkisi hoşuna gittiği için tekrar kullanır Her denemesinde bir kez daha kullanmayacağına kendi kendine söz verir
Çevresinde gördüğü diğer bağımlıların kendisi gibi olmadığında onların zayıf karakterli olduğuna inanmaktadır
Kısa süre sonra maddeyi daha çok kullanmaya başlar Zamanla madde kullanımının kendisi için bir sorun olduğunun farkına varır; lakin bırakamaz
Bazen aile kişiyi maddeyi bırakması için zorlar Zorla yapılan bu tedavi girişiminin önemli bir yararı yoktur
Bir süre sonra da kendisi kurtulmaya karar verir Fakat arkadaş çevresini ve yaşam biçimini değiştirmesi gerektiğini düşünemez ya da bilemez
Tedavi tamamlandıktan sonra bağımlı için her şey bitmiş değil aksine bir çok şey yeni başlamıştır Bir süre sonra eski günleri unutur ve o günleri iyi bir şekilde anmaya başlar İşte tehlike bu dönemde ortaya çıkar
Bir gün sadece bir kez denemek ister; ancak bağımlılk hastalığının özelliği gereği maddeyi tekrar bir kez dahi kullansa eskisi gibi olur Ve kişi yeniden bağımlı olmuştur

BAĞIMLILIĞIN GETİRİLERİ:

Öncelikle kişide davranış değişiklikleri ortaya çıkar Çaresizlik yanlızlık mutsuzluk ve depresyon
En hafifinden ağırına bütüm maddeler bedensel zararlara yol açar Bu durum ölümle bile sonuçlanabilir
Madde kullanımı; ekonomik kayıplar arkadaş ve aile desteğinin kaybı işsizlik ve birçok sosyal soruna neden olur

BAĞIMLILIK YAPAN MADDELER:

1-Uyarıcılar: Amfetamin kokain ecstasy( ki ben agony demeyi tercih ediyorum) kilo verme hapları Güçlü neşeli ve uyarılmış hissettiren ilaçlardır
2-Merkezi sinir sistemini baskılayanlar: Barbitüratlar Benzodiazepinler( Xanax Nervium Ativan Tranxlyne Diazem) alkol Sakinleştirici ve uyku verici etkileri vardır
3-Opiadlar: En tehlikeli sınıf Eroin kodein morfin metadon Dünyanın en güçlü ağrı kesicileridir aynı zamanda
4-Kannabisler: Marijuana esrar Sersemlemiş hissettiren bir uyuşturucu sınıfıdır
5-Hallusinojenler: Hayal görmeyi sağlarlar LCD meskalin( melek tozu; kaktüsten elde edilir)
6-Uçucu maddeler: Bali uhu tiner Sersemlemiş hissettirirler
7-Tütün: Sigara pipo nargile puro
8-Diğer: Akineton Dramamine Anti-Em Tedavi dozları dışında kullanıldıklarında bağımlılık yaratabilirler

SİGARA VE TÜTÜN:

Dünyanın en yaygın kullanılan bağımlık yapıcı maddesidir
Tütün kullanımını bırakanların p'i üç ay içinde yeniden başlar
Tütün yandığında kül dışında üç bileşen ortaya çıkar Katran(kansere yol açar) nikotin(uyarıcı ve bağımlılık yapıcı bir maddedir) ve karbonmonoksit
Dünyada meydana gelen ölüm nedenlerinin başında sigara vardır Sigara ile ilişkisi olduğu bilinen hastalıklar:

-Kalp damarlarında tıkanıklık( kalp hastalıklarının 0'unda sigara etkendir)
-Bronşların daralması ve akciğer hastalıkları
-Bacak ve beyin damarlarında tıkanma
-Kanser; akciğer kanserlerinin 'ı sigara kaynaklıdır Böbrek kanseri görülme riskini 2 kat artırır
-Gebelikte; erken doğuma düşüğe ve bebek ölümlerine yol açar

ALKOL:

-Genellikle; ilk alkol deneyimi 12-16 yaş arasındadır Alkol kullanımı hakkında ciddi yanlış bilgiler vardır Alkolun uyku getirdiğine inanılır Evet uyku getirir ama uyku kalitesi ve düzeni bozulur Alkol ayrıca; gastrit ülser pankreas iltihabı karaciğerde yağlanma ve fonksiyon bozukluğu hepatit siroz kansızlık vitamin eksikliği bunama gibi bir çok hastalığı da yol açar

*ESRAR: (Önemli)

Esrar kullanımı çok sık olduğundan önemli ibaresi koymayı uygun gördüm Ne yazık ki insanlarımız esrarın çok az zararı olduğu şeklinde son derece yanlış bir fikre kapılmakta
Yasadışı uyuşturucular arasında en sık kullanılan maddedir Yapılan araştırmalar gençlerin %5'e yakınının hayatlarında en az bir kere esrar kullandığını göstermektedir
Hint kenevirinden elde edilir Sigara gibi sarılarak ve sigara tütününe karıştırılarak içilir Joint ot ya da marijuana adı ile de anılır
Gevşeme konuşkanlık kendini iyi hissetme ve algılarda artmaya neden olur
Esrar yağ dokusunda birikir Bunun sonucu olarak esrar alındıktan bir hafta sonra bile etken maddenin yarısı vücutta kalır Ciddi karaciğer sorunlarına yol açar Karaciğer yetmezliği bunların başındadır
Beyin ve sinir sistemi: Bellek üstüne etkisi çok fazladır Unutkanlıklara yol açar düşünme yetisini azaltır refleksleri yavaşlatır Kişinin sorun çözme yetisi çöker
Üreme sistemi: Hormon salgılanımını %-30 arasında azaltır
Akciğerler: Esrar sigaraya oranla akciğer kanserine 5 kat daha fazla neden olur Uzun süre kullanımı bronşite yol açar
Esrar bir geçiş maddesidir Esrar kullanılan kişiler ileride diğer maddelere de kolayca alışabilir

EROİN:

Açık kahverengi ve toz şeklinde satılan bir maddedir Eroinin saflığı artıkça rengi beyazlaşır Afyondan elde edilir
Genellikle buruna çekilerek kullanılır Sigara tütününe de karıştırılabilir Sigara jelatini ya da alüminyum folyo üstünde ısıtılarak buharının içe çekilmesi şeklinde de kullanılır Kas ve damar içi en bilinen kullanım şeklidir
Bir haftalık kullanımlarda bile bağımlılık oluşturur İki kullanım bile bazı kişilerde yeterlidir Tolerans büyük hızla gelişir Bu nedenle doz artırımı ölümme yol açar
Hareket yavaşlığı kendini iyi hissetme gevşeme sıcaklık hissi yüzde kırmızılık el titremesi kasılma ortaya çıkan belirtileridir En öenmli yan etkilerden biri enjektör paylaşımı ile AIDS ve Hepatit'e yol açmasıdır
Eroin etkisi 6-8 saat içinde sonlanır Şiddetli yoksunluk belirtileri ortaya çıkar Kas ağrıları ve kramplar uykusuzluk gözde yaşarma burun akıntısı bu belirtilerdendir
Yoksunluk belirtilerini gidermek için kişi 6 saatte bir kullanımı tekrarlar Yüksek doz halinde ölüm kaçınılmazdır
Gözbebeklerinin küçülmesi solunumun yavaşlaması ve koma hali ölümün belirtileridir

KOKAİN:

Beyaz renkli ve toz şeklinde bir maddedir Buruna çekilerek kullanılır Sigara ya da enjeksiyon yoluyla da kullanılabilir Bağımlılık yapıcı etkisi çok fazladır Tek bir kullanımdan sonra bile bağımlılık yapabilir
Kokain alındığına kişiyi uyarır ve keyif verir Ama etkileri kısa sürelidir Bir saat içinde sonlanır Etkileri sonlandıktan sonra ortaya çıkan yoksunluk belirtileri 6 ay sürebilir
Yoksunluk belirtileri arasında ruhsal çöküntü halsizlik güçsüzlük çok uyuma ve mutsuzluk hali vardır
Fiziksel getirileri:

-Burun kanamaları
-Beyin damarlarında tıkanma
-Beyin kanamasına yol açabilecek yüksek tansiyon
-Migren tipi baş ağrıları
-Kalp atış düzensizlikleri

*EXTASY: (Önemli)

Kullanımı hızla yaygınlaşan bir uyuşturucu
Genellikle tablet ve kapsül şeklinde satılır Kullanıldıktan sonra enerji artışı canlılık algılama hissinde artmaya yol açar
Etkileri uyarıcı sınıfından olan amfetaminlere benzer Uykusuzluk ve aşırı kuşkuculuğa yol açar Kalp rahatsızlığı yüksek tansiyon sara hastalığın olanların bu maddeyi kullanması ölüme neden olabilir
Bunun yanında aşırı su kaybı ve beden ısısında yükselme yüzünden de ölüm görülebilir Böbrek ve karaciğerleri çok yorar

AMFETAMİN:

Hap ya da beyaz toz halinde bulunur Ağızdan alınabilir buruna çekilebilir
Ülkemizde yanlızca "Ritalin" adındaki amfetamin yasal olarak kullanılmakta ve "Dikkat eksikliği ve hiperaktivite sendromu" tedavisinde kullanılmaktadır Ayrıca Captagon Dexedrine adlı ilaçlar da amfetamin sınıfındadır Lakin Türkiye'de satılmamaktadırlar
Uyarıcı ve zihjin açıcılardır Performans artırıcı ve keyif vericidirler
Amfetamin alımını takriben şizofreni benzeri bir tablo görülebilir Yoksunluk belirtileri arasında sıkıntı mutsuzluk çöküntyü hali güçsüzlük kabuslar fazla uyuma bağ ağrısı ve kas krampları vardır
Amfetaminler kalp damarlarının tıkanmasına beyin- damar hastalıklarına hipertansiyona ve iskemik kolite(iç organların oksijensiz kalmasına) neden
UYUŞTURUCU MADDE KULLANAN KİŞİLER NASIL ANLAŞILIR:

Kişini uyuşturucu kullandığını anlamak kolay değildir Uzun yıllar kimse tarafından fark edilmeden uyuşturucu kullanan bağımlılar vardır
Uyuşturucu satın almak için para gereklidir Bu parayı sağlamak için hırsızlık yapıp yakalandıklarında madde kullandıkları anlaşılabilir Uyuşturucu madde kullanıldıklarından kuşkulanılan kişilerde gözlenen davranışlar doğru yorumlanmalıdır Bunlar başka nedenden de olabilir
Kişi kullanmadığı halde suçlanırsa ilişki baştan kopar Hatta uyuşturucu kullanmaya niyeti olmadığı halde teşvik bile olabilir bu

Davranış değişiklikleri:

-Çevrelerindeki değişiklik Kişi iki nedenle çevresini değiştirmek zorundadır Birincisi yeni arkadaş çevresinde daha rahat madde bulacak ve ikincisi kullanacaktır
-Ani davranış değişiklikleri Kimi zaman neşeli kimi zaman sakin kimi zaman öfkeli kimi zaman saldırgan davranışlar gözlenebilir
-Okulda/işte başarısı iyi olan öğrencinin başarısı düşmeye başlar Başarısı düşmesine rağmen bu başarısızlık onun için ciddi bir sorun olarak algılanmaz Önemli nokta başarısızlığın altında başka nedenler de olabileceğidir Yargısız infaz yapılmamalıdır
-Okula devam azalır
-Mümkün olduğunca ailesiyle görüşmez ve odasından çıkmaz
-Her zamankinden daha fazla para harcamaya başlar Para miktarı da sürekli olarak artar Çünkü tolerans nedeniyle madde miktarı artıyordur
-Kendisine olan bakımı azalır Üstüne başına giyeceğine para harcamaz
-Dalgındır ve dikkat eksikliği gösterir
-Halsiz ve yorgun görünür Genel bir isteksizlik içindedir
-Konuşmasında güçlük olabilir Peltek ya da mırıltılı biçimde konuşabilir Aşırı terleme bulantı kusma görülebilir
-Uyku problemleri ortaya çıkar
-Beslenme alışkanlıkları bozulduğu için ani kilo alma/verme gerçekleşebilir
-Madde yoksunluğunda; eklemlerde ağrılar kramplar esneme ve tüylerin ürpermesi görülür Bu yüzden kullanılan ağrı kesicilerin miktarı artar
-Vücudunda yara izleri ciltte renk değişikliği iltihaplı yara ve enjektör izleri görülür

NE YAPILMALI?

-Yapılacak ilk şey kişiyle konuşmaktır Ancak konuşmayı yapacak kişi kendini bu konuda hazır hissetmelidir Hazır olmadan konuşmak yalnızca zarar getirir
Kişi yeterince gözlemlenmeli ve hakkında veri toplanmalıdır
-Konuşurken onu korkutmamaya özen gösterin Tarafsız samimi ve yalın olun
-Amacınızın ne olduğunu üstüne basarak vurgulayın Ona destek ve yardımcı olmak istediğiniz hatırlatın
-Gizlilik ilkesine kesinlikle uyun
-Onun düşünce ve korkularını anlamaya çalışın
-Onu kesinlikle suçlamayın ve yargılamayın Ancak bunun sonuçlarına kendisinin katlanacağını hatırlatın
-Onun sorumluluğunu onun yerine üstlenmeyin Onun kendi sorumluluğunu üstlenmesine yardımcı olun

Konuşurken;

-Ona dikkatinizi verin
-Sözünü kesmeyin
-O konuşurken ne konuşacağınızı planlamayın
-Sözünü kesmeyin
-Bakışlarınızı kontrol altında tutun ve kaçırmayın
-Beden diline dikkat edin
-Dinlediğinizi ona belli edin

Yanıt verirken;

-"Bu durum beni çok etkiledi ve seni anlıyorum bu zor bir durumdur" biçiminde konuşun
-"Şunu yapmalısın ben senin yerinde olsam" demeyin

Bağımlı gencin ailesine haber verme durumundaysanız dikkatli olun Bazen aile bu durumu yadsıyabilir ya da inkar edebilir Çünkü çocuklarının bu tür bir şey yapmayacağına kendilerini inandırmışlardır
Bu durumda ailenin üstüne fazla gitmeyin Görüşmeyi başka güne erteleyip onlara zaman verebilirsiniz

YÖNLENDİRME:

Bağımlı kişiler tedavi kurumlarından çekinirler Bu nedenle onları cesaretlendirin En azından danışmanlık kurumlarına psikiyatr/psikologlara başvurmalarını sağlayın Bu konudaki mesajınızı sık sık yineleyin
Gencin kendisi hakkında söylediği olumlu düşünceleri siz de ona yenileyin Böylece onun olumlu tarafları pekiştirelebilir