Bugün "sağlıklı beslenme" kavramının açıklandığı çeşitli araştırmalar ve bunu sağlamak için neler yapmamız gerektiğini belirten gazete ve dergilerde yer alan çeşitli derlemeler görmekteyiz Gerçekten de çok geniş bir kavram olan sağlıklı beslenme için yapılması gerekenleri ise Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 12 maddede toplamış Bu 12 madde sağlıklı beslenmenin temel noktalarını içeren küçük bir rehber niteliğini taşıyor

1 Besleyici bir diyet; hayvansal kaynaklı besinler yerine temel olarak çeşitli bitkisel kaynaklı besinlerden oluşmalıdır

2 Günde birkaç kez; tahıl grubu besinler (ekmek makarna pirinç patates gibi) tüketilmelidir

3 Günde birkaç kez ; bölgesel olarak bulunabilen çeşitli taze sebze ve meyvelerden tüketilmelidir

4 Vücut ağırlığı; tercihen her gün yapılan orta düzeyde fiziksel aktivite ile birlikte önerilen sınırlar içinde (Beden Kitle Indeksi) tutulmalıdır Beden Kitle Indeksi (BKI) kişinin vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünerek elde edilen bir değerdir DSÖ 185-249 arasındaki değerleri "Normal Vücut Ağırlığı" olarak değerlendirmektedir

5 Diyetle yağ alımı kontrol edilmeli (diyette yağdan gelen enerjinin oranı 0'u geçmemeli) ve doymuş yağlar (sature) yerine doymamış yağlar (ansature) yeğlenmelidir Doymuş yağlar: Tereyağ kuyruk yağı vb Doymamış yağlar: Ayçicek mısırözü soya fındık zeytinyağı vb

6 Yağlı kırmızı etler ve kımızı et ürünleri yerine kurubaklagiller (mercimek kuru fasulye nohut gibi) balık tavuk ve yağsız etler yeğlenmelidir

7 Süt ve süt ürünleri kullanılmalı (yoğurt peynir vb) Ancak bunlar az yağlı ve az tuzlu olmalıdır

8 Seçilen besinler düşük şekerli olmalı basit karbonhidratlar ya da basit şekerler yerine (çay şekeri gibi) kompleks karbonhidratlar (tahıllar baklagiller gibi) yeğlenmeli şekerli içeceklerin ve tatlıların tüketim sıklığı sınırlandırılmalıdır

9 Az tuzlu diyet yeğlenmelidir Günlük toplam tuz tüketimi (yemeklerle ekmekle ve içeceklerle aldığımız tüm tuz miktarı) bir tatlı kaşığını geçmemelidir (6 g) Kullandığımız tuz iyotlu olmalıdır (endemik guatr bölgesi olan ülkemizde sofralık tuzun iyotla zenginleştirilmesi yasal bir zorunluluktur)

10 Eğer alkol tüketiliyorsa günde 2 kereden fazla alınmamalıdır (her alınan içki miktarındaki alkol değeri 10 gramı geçmemelidir)

11 Yemekler güvenli ve hijyenik bir şekilde hazırlanmalı; haşlama fırında pişirme ızgara ya da mikro dalga fırında pişirme gibi yöntemler kullanılarak yemeğe eklenecek
yağın azaltılması sağlanmalıdır

12 Bebeklere tek başına 6 ay anne sütü verilmesi sağlanmalı ve 6 aydan sonra güvenli ve yeterli miktardaki ek besinlere başlanılmalıdır Yaşamın ilk yılında emzirmeye devam edilmelidir