Amerikalılar hesaplamış Aldıkları kalorinin yüzde 21"i içeceklerden geliyor Yani sıvılar da obezite suçlusu Daha düne kadar suç payının yüzde 10 olduğu tahmin ediliyordu

ABD"deki yeni hesap üzerine hemen uzmanlar paneline bir sağlıklı içecek piramiti hazırlatılıyor Lipton çaylarını üreten Unilever Sağlık Enstitüsü finanse ediyor çalışmayı ABD"nin önde gelen beslenme uzmanlarının hazırladığı piramit sıvı tüketiminin kalori ve sağlık bilinciyle yapılmasını amaçlıyor Piramidin önemli bir mevkiine çay oturtuluyor Amerikalılara şimdi fincan fincan çay empoze ediliyor Çünkü sadece geçen yıl yayınlanan bin kadar araştırma çayın alzheimer ve parkinson"dan kansere kalp-damar hastalıkları diyabet kemik erimesi ve kolesterole karşı müthiş bir antioksidan olduğunu gösteriyor Şimdi yine Unilever finansmanıyla dört Türk uzman sıvı piramidinin Türk versiyonunu hazırlıyor Tamamen bizim alışkanlıklarımıza göre Ve ellerinde önemli bir avantaj da var Bardak bardak çay deviriyor olmamız

Naftalinli kocakarı lakırdılarını çıkarın sandıktan Çünkü hepsi doğruymuş çay gerçekten de her derde devaymış Sadece yeşili değil bizim bardak bardak içtiğimiz kara çay da öyle Hele limonlusu Bir zamanlar C vitamininin sıcak suyla birleşmesi asla tavsiye edilmezken şimdi bilimsel bir yenilik olarak limon da giriyor çayın içine Yani şekerli içimi hariç çay alışkanlığımız çok yerinde

Hani İngilizler çayı kaynamış suyla fazla haşlayarak demliyorsunuz diyordu ya bilim o konuya pek karışmıyor Peki İngiliz usulü sütlü çay? Hayır hiç tavsiye edilmiyor Çünkü süt sindirimi geciktiriyor lüzumsuz kalori oluşturuyor

Dünyada sudan sonra en çok içilen sıvının çay olduğu hesaplanıyor Siyah çayın da yeşili kadar antioksidan etkisi bulunuyor Bir de şarabın antioksidan etkisi vardı değil mi? Evet 60 litre içince gayet iyi antioksidan oluyor Çayın ise günde beş fincanı yetiyor ABD"deki araştırmalarla ilgili küçük bir not; şarap içenler çay içmeyi pek sevmiyor Çayı daha çok üst gelir grubundaki beyazlar (çoğunluğu kadın) içiyor Bunları Amerikan Tarım Bakanlığı"ndaki Dördüncü Uluslararası Çay ve İnsan Sağlığı Bilimsel Sempozyumu"nda öğreniyoruz Toplantıda Türkiye"den dört bilim adamı da var Prof Dr Ekrem Sezik Prof Dr Sevinç Yücecan Prof Dr Gülden Pekcan ve Prof Dr Tayfun Ersöz Unilever Sağlık Enstitüsü"nün sponsorluğundaki Türk tipi içecek piramidini onlar hazırlayacak Aynı Amerikan sıvı piramidini hazırlayan uzmanlar gibi bağımsız bir kurul sıfatıyla Türk tipi piramit standart sıvı rehberi olacak

FARELERİN BEYNİ ÇAYLA TAZELENDİ

Neydi bizim kocakarı lakırdıları? Çay zihni açar yüreği ferahlatır harareti alır hazmı kolaylaştırır vs

Bakanlıktaki toplantıda Japon"undan İsrailli"sine bilim adamlarını dinlerken bakıyorum bilimsel çay literatürü bizim kocakarı jargonunun çevresinde dönüyor Farklı ülkelerden uzmanlar deney sonuçlarını açıklarken çayın sindirime ve kilo kontrolüne faydasını anksiyeteyi bastırdığını iyi bir serinletici olduğunu da anlatıyorlar

New York Üniversitesi"nden nörolog Prof DrJohn Foxe çayın içerdiği "teanin"in beyindeki etkisi sonucu dikkatin yoğunlaştığını söylüyor Teanin bir amino asit Yeşil siyah ve oolong çay türlerinde bulunuyor Bu madde beyindeki alfa dalgalarını güçlendiriyor Alfa ritmi zihnin daha uyanık ve soğukkanlı olmasını sağlıyor Yani teanin zihni açıyor

Dr Foxe ve ekibi bir denek grubuna 250"şer mg teanin bir gruba da plasebo verdikten sonra teanin alan grupta konsantrasyonun arttığını tespit ediyor Çay içtikten 20 dakika sonra başlayan etki üç-dört saat sürüyor Teanin-kafein (tein) kombinasyonunda ise etki daha da fazla Bu durumda çay daha gevşetici olduğu için çay-kahve sinerjisi zihin için birebir Bir fincan çayda 20-25 mg teanin bulunuyor

Araştırmalar meyve sebzelerin içerdiği flavonoid"in antioksidan mekanizmaları harekete geçirerek beyin sağlığı üzerinde etkili olduğunu gösteriyor Şimdi dünyanın dört bir yanından toplanan epidemiyolojik verilere göre de çayın içerdiği flavonoid grubu "kateşin"ler yaşlanırken beyinlerimize destek çıkıyor

İsrailli DrSilvia Mandel"in 10 yıllık araştırma sonuçları yeşil çayın parkinson ve alzheimer"li farelere iyi geldiğini gösteriyor Parkinson"lu farelere her gün iki-dört fincan yeşil çaya eş değerde saf EGCG (kateşin) veriliyor ve beyinde hücre ölümlerinin engellendiği görülüyor Alzheimer"li farelerde ise beyinde lezyonlara yol açan bileşimler azalıyor Dr Mandel"e göre EGCG beyindeki hücrelerin ölümünü engellemekle kalmıyor hasar görmüş nöronları da kurtarıyor Oysa bugüne kadar hasarlı beyin hücrelerinin onarımının mümkün olmadığı düşünülüyordu Şimdi geriye tek mesele kalıyor; acaba insanlar da fareler kadar şanslı mı? Bunu belirlemek için daha hayli araştırma gerekiyor

KALBE DE KANSERE DEİYİ GELİYOR

Kalp-damar hastalıklarıyla bazı kanser türlerinde ise çay içicilerin şanslı olduğu insan deneyleriyle tespit edilmiş durumda Günde üç fincan veya üzerinde çay içildiği zaman kalp hastalıkları kalp krizi ve inme riski azalıyor Japonya"da 40 bin kişiyle yapılan çalışmaya göre günde iki fincan yeşil çay içenlerde kalp-damar hastalıklarından ölüm riski erkeklerde yüzde 22 kadınlarda yüzde 33 oranında azalıyor Erkeklerdeki etki azlığının nedeni onların daha çok sigara içmesi

Birçok çalışmanın birlikte analizi sonucunda kalp krizi oluşma sıklığında yüzde 11 azalma hesaplanıyor Hollanda"daki bir çalışmanın sonucunda günde dört fincandan fazla çay içenlerde damar sertliği riskinin yüzde 69 oranında daha az görüldüğü saptanıyor

Çay bazı kanser türlerinde risk azalmasını da sağlıyor Kuzey Carolina Üniversitesi"nin çalışmasına göre günde 25 fincan ve üzerinde çay tüketimi rektum kanseri riskini kadınlarda yüzde 60 oranında azaltıyor Kolon kanseri riski de yüzde 42 oranında düşüyor Prostat akciğer idrar yolları ve kadınlarda yumurtalık kanser riski de özellikle yeşil çay tüketimi ile azalıyor

Amerikan Tarım Bakanlığı"ndaki sempozyumda çayın yanı sıra meyve ve sebzelerin antioksidan etkisi de önemle vurgulanıyor ve kahve aralarında çay ile ananas üzüm kavun ikram ediliyor Deneyin iyi gidiyor

Bilimsel çay sözlüğü

á Antioksidan: Hücrelere zarar veren serbest radikalleri etkisiz hale getirerek kansere ve erken yaşlanmaya neden olabilecek zincirleme reaksiyonları önleyen moleküller Çay meyve ve sebze tüketmek gerekir

á Flavonoid: Çaydaki antioksidan maddenin adı

á Kateşin: Çay ile bazı meyve ve sebzelerde bulunan antioksidan etkili flavonoid grubu

á Tein: Diğer adıyla kafein Çayda kahvenin yarısı kadar kafein bulunur Günde sekiz bardak çay ihtiyaç duyulan kafeini karşılar

á Teanin: Sadece çayda bulunan amino asit Rahatlatır konsantrasyon sağlar