Şeker Hastalığının Sebepleri Daha bebeklikten ta ölünciye kadar, yani hayatın her safhasında insanlar şeker hastası olabilirler. Ama bir toplumda nasıl herkez gözlük kullanmaz şeya verem olmazsa, herkezde şeker hastası olmaz. Yukarda da kaydettiğimiz gibi Avrupa ülkelerinde 100 kişide 2-4 kişide şeker hastalığı görülmektedir. Tüm dünyada son yıllardaki geçim sıkıntıları nedenile şeker hastası adedinde artma görülmektedir.
Bazı kişiler küçük yaşta, orta yaşta veya ihtiyarlıkta niçin şeker oluyorlar? bu sorunun' cevabı bilinirse, herkez ona göre tedbirini alır, şeker olmamaya veya olduktan sonra ilerlemesini durdurmaya ve geçirmeye çalışır. Böylece yaşamını sağlıklı sürdürmeye gayret eder.
Vücudumuzda şeker ayarlamasını yani kanda şekerin belirli bir seviyede kalmasını Pankreas bezesi salgıladığı insülin hormonu ile idare eder. Bu beze yaşa, kiloya, yenilen gıda miktarına göre yeterli insülin salgilıyarak, kandaki şeker seviyesini belirli sınırlar içinde tutmaya çalışır. Şeker ayarlamasında en baş görev pankreas bezesine düşmek-tedir.
Şeker hastalığı yani kanımızdaki şeker miktarının ayarlanamamasi, pankreas bezesinin yeterli miktar insülin verememesinden ileri gelir. Bu bezenin, ömrün çeşitli dönemlerinde yeterli miktar insülin verememesi çeşitli nedenlerden olar, işte bu nedenler şeker hastalığının meydana gelmesinde baş etkendirler. Bu etkenlerin önemlileri aşağıda verilmiştir.
I — Pankreas Bezesinin Yorulması :
Vücudumuada tüm salgı bezlerimiz, yaşımıza, çalışma durumumuza ve kilomuza göre günde yiyeceğimiz belirli miktardaki gıdalara göre gelişmişlerdir. Her organımızın belirli bir kapasitesi ve gücü vardır, bunun dışında yükle karşılaşınca zamansız bu organımız yorulur ve ihtiyarlar, pankreas bezeside yorulur vs yeterli insülin veremez olur böylece şeker hastalığı ortaya çıkar.
Pankreas bezesini vakitsiz yoran etmenler şunlardır :
a) Oburluk :
Bebek, çocuk, genç ve ihtiyar herkezin günde yiyeceği gıda miktarı belirlidir. Gıdalarım fazlası fayda yerine zarar getirir. Çok yedirmekle ne bebek çabuk büyür nede yaşlı kimse daha verimli çalışır. Yeterinden çok yiyen kimseler daha dayanıksız olur ve sık sık hastalanırlar. Nitekim kıtlık çeken ülkelerde, harp yıllarında ve fakir ülkelerde şeker hastası daha azdır. Şeker hastalığına halk arasında ZENGİN HASTALIĞI'da denir, zira zenginler daha kuvvetli olacağm düşüneesile çok yerler, bu fazla yeme onları hasta eder.
Oburluk yani yeterinden fazla yeme, bebeklik, çocukluk vs gençlik çağında şeker hastalığının baş sebebidir. İlerki yaşlarda görülecek şeker hastalığınmda temelinde, küçük yaşlardaki oburluk yatar. Obur gençlerde pankreas bezesi yorulur ve 40-50 yaşa varınca pankreas salgısı azalır ve şeker hastalığı ortaya çıkar.
Pankreas bezesinin gücü belirli, miktar gıdaya yetecek kadardır. İhtiyaçtan fazla yiyecek yenildiğinde, pankreas bezesi vakitsiz yorulur ve ihtiyarlar.
Bu nedenle:
— Anneler bebek ve çocuklarını normalden fazla emzirmemeli ve beslememen'
— Genç, olgun ve yaşlı kimselerde dengeli ve yeterli beslenmeye uymalı. Böylece nasılki otomobilde fazla benzin verilince boğulma olursa, insan vücudundaki organlarda boğulmadan çalıştınlmalıdır.
b) Şişmanlık :
Çeşitli hastalıkların ve bilhassa şekerin baş sebeplerinden biride şişmanlıktır. Hangi yaşta olursa olsun şişmanlık çok zararlıdır. Şişman kimse boşuna sırtında yük taşır. Bu yük kalbi yorar, damarların hastalanmasına neden olur ve genellikle şişman kişilerin ömrü kısa olur.
Şişmanlarda pankreas bezesi hem normal vücut ağırlığı ve hemde fazla olan ağırlık için insülin salgılamak zorundadır. Böylece pankreas bezesi şişmanlarda çabuk yorulur, yıprar ve insülin verimi azalır. Bunun sonucu yaşamının her hangi bir döneminde şişman olan kimselerin ilerde erken şeker olması beklenebilir.
Her ne sebeple olursa olsun küçüklükte, gençlikte ve ileri yaşlarda şişman olmamaya çalışmalıdır. Varsa fazla kilolar, gıdaları kisıtlıyarak ve gerekli hareketleri yaparak giderilmelidir. Şişman kimseler asla ilaçlarla kilo vermemelidir, bu nevi su söktürücü veya yağ eritici ilaçlar o kimsede çeşitli rahatsızlıklar ve bu arada şeker hastalığına yol açmaktadırlar. Yemeleri kisıtlıyarak kilo vermeye çalışmalıdır.
c) İhtiyarlık :
Kadın erkek herkez nihayet ihtiyarlıyacaktir, mühim olan mesele doğumundan ölümüne kadar sağlıklı yaşıyabilmektir. Res. 3 de görüldüğü gibi 50 yaşından sonra pankreas bezesinin insülin verimi azalmaktadır. Diğer salgı bezlerimizde de durum böyledir. Kadınların 45, erkeklerin 55-60 yaşa doğru cinsel bezeleri çalışmalarını nihayete erdirirler.
Yaşlandıkça insülin verimi azaldığına göre, yiyecekleri de azaltarak, mevcut insülinle normal yaşam sürdürülmeye çalışılmalıdır. Yaş ilerledikçe yeme miktarı ve ona bağlı olarakta çalışma derecesi azaltılmalıdır. Gençlikte ve orta yaşlarda kilo almıyarak, pankreas bezesi yorulmamalı, böylece pankreas bezesi ihtiyarlığa dinç ve güçlü olarak girmelidir. Orta yaşlarda pankreas yorulmuş ise ihtiyarlıkta şeker hastası olmak muhakkak gibidir. îşte kendini gençliğinden beri iyi idare edenler, boğazına hakim olanlar çok ileri yaşlara kadar şeker hastası falan olmaz, buna karşılık gençliğini ve orta yaşını hor kullananlar erken yaşta ihtiyarlığa girer, pankreas ve diğer pek çok bezeleri vakitsiz elden çıkar ve o kimse güçsüz kuvvetsiz kalır.
Dengeli ve yeterli beslenme; düzenli çalışma ile bedenen ve ruhen yıpramadan ihtiyarlığa sağlıklı girmelidir.
Karabiber, Patlıcan, Tunus baklası, turşu gibi baharat ve yiyeceklere yer ayırarak tüm salgı bezleri uyartılmalı ve sağlıklı kalmaları sağlanmalıdır