![]() |
|
|||||||
| Sinir Sistemi Sağlığı Sinir Sistemi, Dokunma ve Hissetme Duyularıyla İlgili Sağlık Bilgileri |
![]() |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
|
|
#1 (permalink) |
|
Administrator
Üyelik tarihi: Apr 2008
Mesajlar: 5.820
|
Dokunma yoluyla alınan bilgilerin beyne iletilmesi (transmisyon) işleminin ikinci aşaması, sinir uçlarından alınan bilgilerin uyarıları merkezi sinir sistemine taşıyan somatik sinirlere aktarılmasıyla gerçekleşir .Uyarıları uçlardan somatik sinirlere taşıyan tellerin farklı kalınlıklarda oldukları biliniyor. Söz konusu kalınlık, içlerinden geçen mesajın hızım doğrudan etkilemektedir.
Bu farklı yapıdaki tellerin farklı uyarılarla ilgili mesajları taşıyıp taşımadıklarını anlamak için çeşitli deneyler yapıldı. Bazı araştırmacılar, belirli sinir tellerinin derideki hasarlarla ilgili mesajları taşıdıklarım ortaya çıkardılar. Dahası, bir omurilik hastalığı olan syringomyelia ağrı ve ısı uyanlarım taşıyan sinir tellerinin görevlerini aksatan değişikliklere yol açmaktadır. Bu hastalığa yakalanan insanlar, ellerini yakan ya da kesen bir cismi tuttuklarında farkında bile olmazlar. Fakat bu dokunma duyularını yitirdikleri anlamına gelmez. Bu duyunun öteki türlerini algılayabilirler. Bu buluşlar, belirli uyarıların, belirli sinir uçlarını etkilemesi ile ilgili teorilere de çeşitlilik kazandırır. Aslında, uyarıya tepki gösteren sinir ucu değil, sinir sistemi içindeki sinir telleridir. Dokunma ile ilgili bilgiler, somatik sinirlerle omuriliğe, oradan da beyne iletilir. Değişik dokunma algılamalarının, deride bulunan farklı duyu organla rından kaynaklandığını söylemek de artık olanaksızdır. Dış baskıya karşı daha duyarlı olan bazı sinir uçlan türlerinin bulunmasına rağmen, duyulara belirleyici niteliklerini kazandıran olgu, uyanların küçük ve büyük sinir tellerini etkileme gücü ve hızıdır. Herhangi bir nesnenin ısısını, yapışım ve ağırlığım kavramanın ötesinde, dokunma duyusunun başka işlevleri de vardır. Dokunma duyusunun en önemli kaynaklarından biri de başka insanlardır. Başka bir insanın sizi öpmesinden, sırtınızı sıvazlamasından ya da omuzunuzu okşamasından hak¬kınızda neler düşündüğünü kolayca anlayabilirsiniz. El sıkışmanın bile karşınızdakinin o anki duygulan ile ilgili olarak verdiği birçok mesaj vardır. Sosyal psikoloji uzmanları, insanlararası ilişkileri belirleyen dokunmalar içinde bir "hiyerarşi" olduğundan söz ederler, insanın bir başkasına dokunma sırasındaki yaklaşımı, o insanla olan yakınlığına ve o anki durumunun gerektirdiği işlemlere bağlıdır. İnsanlar arasındaki ilişkide dokunma duyusunun önemini vurgulayan bir başka çarpıcı örnek de şudur: Doğumdan hemen sonra bebekleri kucaklarına verilmeyip özel kuvözekonan anneler, daha sonra çocukları ile ilişki kurmakta zorluk çekerler. Doğumdan hemen sonra çocuklarım kucaklarına alan' anneler işe, daha sonraki dönemlerde çok daha sağlıklı ilişkiler kurmuşlardır. Dokunma duyusunun, sosyal ve kültürel etkilerce belirlenen bazı özellikleri de vardır, örneğin ağrı duymak, kültürel faktörlerin büyük ölçüde etkisindedir. örneğin bazı toplumlarda doğum yapmakta olan bir anneyi izleyen her hangi bir gözlemci, onun çok hafif bir ağrı duyduğunu sanacaktır. |
|
|
|
![]() |
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|