Nöronlar
Nöronlar, birkaç biçimde biribirlerine bağlanabilirler. Bir nöron akson ve dallantılarını bir tek nörona uzatabilir ve onun akson ve dendritlerini alabilir. Fakat bir nöron, genellikle yüzlerce başka nöronla akson ve dallantı bağlantısı kurar. Bu bakımdan insan vücudundaki yaklaşık 10 milyar nöron arasında, son derece karmaşık bir bağlantı vardır.
Sinir hücreleri, kendilerini besin ve enerji yönünden destekleyen başka hücrelerle birlikte yaşarlar. Beyin ve omurilikteki bu tür destek hücrelerine nöroglia adı verilir. Çevresel sinir iplikçiklerindeki hücreleri destekleyenterse, kendilerini ilk bulan araştırmacının anısına, Schwann hücreleri olarak tanımlanır. Vücudun en büyük hücreleri olan nöronlar, en uzunu ayak başparmağının ucundan beyne ulaşıryasayabilmeleri için kendi destek hücrelerine bağımlıdırlar. Destek hücreleriyle bağlantısı kesilen bir nöron, derhal ölür. Bunlar o denli özel hücrelerdir ki, kendilerini yeniden üretme yetenekleri yoktur.
Bir sinir telinin, ilettiği mesajın bo¬ulmaması ve kendisinin de zarar görmemesi için izole edilerek korunması gerekir. Bu nedenle, "Ramvier düğümü" denilen bağlantıların dışında, her sinir teli Schwann hücrelerinden oluşan ve "Myelin tabakası" denilen yağlı bir kılıf ile çevrelenmiştir. Zedelenen sinir telleri, etraflanm çevreleyen myelin tabakasının yardımıyla kendi kendilerini tedavi edebilirler. Eğer çevrelerindeki myelin tabakası alınırsa, sinir telleri rejenerasyon yapamaz ve fonksiyonlarım durdurur.
Sinir tellerini bir telgraf şebekesine benzetebiliriz: tkisi de belirli mesajları uzak mesafelere büyük bir hızla gönderirler, örneğin, elimize bir kurşun kalem aldığımızı düşünelim. Parmaklarımızdaki uzmanlaşmış duyu alınlar, bu kalemin büyüklüğü, ağırlığı, uzunluğu, ısısı, yapısı gibi bilgileri algılayarak elektriksel vuruşlar haline dönüştürürler ve sensor sinir telleriyle beyin ve omurilikten oluşan merkezi sinir sistemine gönderirler.
Vuruşların sayısı ve duysal sinirler deki taşınma hızı duysal sinir çapına göre, saniyede 100 metreye kadar çıkabilir sinir sistemimizin en karmaşık organı olan beynin, dış dünyada olup bitenlerin yapışım alçılamasını sağlar. Bu itkiler, beyindeki anıların yardımıyla tercüme edilir. Bu anılar, önceki olaylardan kalma görüntü, ses, koku, yapı ve ısı bilgilerinin birikimidir
|