Mikro Dolaşım
Mikro Dolaşım Kalp damar sisteminin ana amacı, vücuttaki hücrelere, yapım yıkımları için gerekli olan maddeleri taşımak ve özümlenmesi tamamlanmış artık maddeleri o hücrelerden uzaklaştırmaktır. Kalp, atardamarlar ve toplardamarlar, bu işlevin yalnızca yardımcılarıdır. Bu işlevi dokuların içlerine dalarak yapanlar esas kılcal damarlardır.
Bazı kılcal damarlar, atardamar sistemi ile toplardamar sistemini birleştirme görevini yerine getirirler. Bu tür kılcal damarlara deride çok bol rastlanır. Vücut çok ısınırsa kılcallar genişleyerek sıcaklığı ayarlarlar. Böylelikle daha fazla kan havayla soğutulmuş olur. Öteki kılcal damarlar, yarı geçirgen zar özelliğine sahip ince duvarlarıyla içlerindeki besleyici maddelerin bir kısmını dokulara geçirerek, hücrelerin beslenmesini sağlarlar.
Maddeler difüzyon (yayılma) ve osmoz (geçişme) işlemleriyle kılcal damarların duvarlarından geçebilirler. Farklı bileşimlere sahip iki gaz birbirleriyle temas ettiğinde karışırlar. Örneğin soluk alırken dışarıya verdiğimiz hava, içimize çektiğimiz havaya oranla karbondioksit yönünden daha zengin, oksijen yönünden ise daha yoksuldur. Ne var ki, dışarıya verdiğimiz bu hava, ayrı bir bölüm halinde odanın içinde asılı kalmaz. Odadaki öteki havanın içinde yayılır ve böylece içerideki havanın oksijen miktarı gittikçe azalırken karbondioksit miktarı artar. Difüzyon yayılma dediğimiz bu olay kılcal damarların duvarlarının iç kısmındaki kan ile dış kısmındaki doku sıvısı arasında da görülür. Oksijen, karbondioksit, glikoz ve öteki maddelerin alışverişi bu şekilde sağlanır. Osmoz (geçişme) ise daha yoğun bir eriyikteki suyun, yarı geçirgen bir zardan, daha yoğun eriyiğe geçmesidir. Bu işlem sonunda, zarın iki yanındaki eriyikler aynı yoğunluğa ulaşır. İşte difüzyon ve osmoz dediğimiz bu iki işlem sonunda vücudumuzdaki hücreler kendilerine gereken şeyleri kandan alırlar ve atmak istedikleri artıkları da kana aktarırlar.
|